ରାଜ୍ୟରେ ଲଘୁ ଖଣିଜ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ବଢାଇଲେ ସରକାର

ରାଜ୍ୟରେ ବାଲି, ଗୋଡି, ମୋରମ ଓ ପଥର ଭଳି ଲଘୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଚୋରାଚାଲାଣ ରୋକିବା ଦିଗରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନୂଆ ବାଟ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଧରି ରହିଥିବା ଏକଚାଟିଆ କୃତ୍ରିମ ଦରବୃଦ୍ଧିରେ ବ୍ରେକ୍‌ ଲଗାଇବାକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓଡ଼ିଶା ଲଘୁ ଖଣିଜ ରିହାତି(ସଂଶୋଧନ) ନିୟମ-୨୦୨୫ ଗାଇଡ୍‌ଲାଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସଂଶୋଧିତ ନିୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ରାଜ୍ୟରେ ଲଘୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଲିଜ୍‌ ପାଇଁ ଖୋଲା ଟେଣ୍ଡର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଇ-ଲଟେରି ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସର୍ବାଧିକ ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସହିତ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ପରିବାର ପାଇଁ ଲିଜ୍‌ ସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉପରେ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ଇସ୍ପାତ ଓ ଖଣି ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ସୋମବାର ଏନେଇ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି।

ନୂଆ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଏକଚାଟିଆ କାରବାର କିମ୍ବା କାର୍ଟେଲାଇଜେଶନ ରୋକିବା ସକାଶେ ସରକାର ଇ-ଲଟେରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଲଘୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଲିଜ୍‌ ପାଇଁ ନିଲାମ ଡକା ହେବ ନାହିଁ। ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥିର ଅତିରିକ୍ତ ଚାର୍ଜରେ ଇ-ଲଟେରି ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଚୟନ କରାଯିବ। ଆବେଦନକାରୀଙ୍କୁ ଏମ୍‌ଏସଟିସି ପୋର୍ଟାଲରେ ଫର୍ମ-ସିରେ ଅନ୍‌ଲାଇନରେ ଆବେଦନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ଅଣଫେରସ୍ତ ଆବେଦନ ଫି ଜମା ସହିତ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଅମାନତ ରାଶି ଜମା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆବେଦନ ସହିତ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ନାମ ଥିବା ସତ୍ୟପାଠ ଦାଖଲ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆବେଦନର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଏକ ଜିଲାସ୍ତରୀୟ ଟେକ୍ନିକାଲ ଯାଞ୍ଚ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁମାନେ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ପୂର୍ବ ରେକର୍ଡକୁ ଆଇଏମଏସ୍‌ ଡାଟାବେସ ସହ ମିଳାଇ ଦେଖିବେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ହେବାକୁ ଥିବାରୁ ଏଥିରେ ହେରଫେର ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସରକାର ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ନିଲାମ ମାଧ୍ୟମରେ ଲିଜ୍‌ ପାଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାହିଁଲେ ନିୟମାନୁଯାୟୀ ସାମିଲ ହେଇପାରିବେ।

ବଜାରରେ ବାଲି ଓ ପଥରର ଚଢ଼ା ଦରକୁ ରୋକିବା ସକାଶେ ସରକାର ପ୍ରଥମ କରି ସର୍ବାଧିକ ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଲିଜ୍‌ଧାରୀମାନେ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୂଲ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଗ୍ରାହକଙ୍କଠାରୁ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ମୂଲ୍ୟରେ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଟିକସ ସହିତ କେବଳ ୧୫% ଲାଭ ରହିବ। ଏହାସହ ଲଘୁ ଖଣିଜ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଚାର୍ଜ ଏବେ ରୟାଲିଟିର ଠିକ୍‌ ଦୁଇଗୁଣା ହେବ। ଏହା ଆଉ ପୂର୍ବଭଳି ନିଲାମ ଡାକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ଏହା ଏକ ସ୍ଥିର ସରକାରୀ ଦେୟ ଭାବେ ଗଣତି ହେବ। ସମସ୍ତ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜିଓଃଫେନ୍ସିଂ କରାଯାଇ ସାଟେଲାଇଟ୍‌ ମାଧ୍ୟମରେ ବେଆଇନ ଖନନ ଉପରେ ନଜର ରଖାଯିବ। ଲିଜଧାରୀମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ୩ ମାସରେ ଥରେ ଅଗ୍ରିମ ଭାବେ ରୟାଲିଟି ଓ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ପୈଠ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି କୌଣସି ଦେୟ ବାକି ରହେ ତେବେ ବାର୍ଷିକ ୨୪ ପ୍ରତିଶତ ସୁଧ ହାରରେ ଜରିମାନା ଆଦାୟ କରାଯିବ। ଯଦି କୌଣସି ଲିଜ୍‌ଧାରୀ ପ୍ରଥମ ଥର ଲାଗି ଖିଲାପ କରନ୍ତି ତେବେ ୫୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର କଲେ ଲିଜ୍‌ ରଦ୍ଦ ହେବ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ କଳାତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯିବ। ଏହି ନିୟମକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଜିଲାପାଳ ଏବଂ ଖଣି ବିଭାଗର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

English summary

Government increases additional duty on minor minerals in the state