Kartika Purnima 2025: କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଡ଼ଙ୍ଗା ଭସାର ମାନ୍ୟତା ଓ ଐତିହ୍ୟ
ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭୂମି। ଏଠାରେ ପ୍ରତିଟି ଉତ୍ସବ ମାନବ ଜୀବନ, ଧର୍ମ, ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହ୍ୟ ସହ ଜଡ଼ିତ। ସେପରି ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଗୌରବମୟ ଉତ୍ସବ ହେଉଛି *କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଡ଼ଙ୍ଗା ଭସା* ବା *ବୋଇତା ବନ୍ଦାପଣା* । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଜନଜାତିର ସମୁଦ୍ର ବଣିଜ୍ୟ ଐତିହ୍ୟ ଓ ସାହସିକ ଆତ୍ମାର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।
ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ବଣିକମାନେ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦୂରଦେଶକୁ ବ୍ୟାପାର କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ "*ସାଧବ" ବା "ବୋଇତାଲୋକ*" ବୋଲି ପରିଚିତ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ବାଲି, ଜାଭା, ସୁମାତ୍ରା, ବୋର୍ନିଓ, ସିଅମ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଏହି ବଣିକମାନେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ନୂଆ ବ୍ୟାପାର ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ନଦୀ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ରରେ ଛୋଟ ଡ଼ଙ୍ଗା ଭସାଇ ଦେଉଥିଲେ, ଯାହା ସଫଳ ଯାତ୍ରା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ସୂଚନା ହେଉଥିଲା।
ଏହି ପ୍ରଥା ପରେ *ବୋଇତା ବନ୍ଦାପଣା* ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା। ଏହା କେବଳ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏକ ଐତିହାସିକ ସ୍ମୃତି ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍ସବ ଅଟେ। ଏହି ଦିନେ ସକାଳେ ଲୋକେ ଗୋସାଉନି କରି ନଦୀ, ଝିଲି, ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ଯାନ୍ତି। ସେଠାରେ *ତାଳପତ୍ର, ପନି, କାଗଜ କିମ୍ବା କୋଳି* ଦ୍ୱାରା ଡ଼ଙ୍ଗା ତିଆରି କରନ୍ତି। ଡ଼ଙ୍ଗାର ଭିତରେ ରଖାଯାଏ *ଦୀପ, ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ, ଖିଆ, ହଳଦୀ ଓ ଧୂପ*। ପରେ ଏହି ଡ଼ଙ୍ଗା ଜଳରେ ଭସାଇ ଲୋକେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କୁହନ୍ତି -
*"ଆ କା ମା ବୈ, ପାନ ଗୁଆ ଥୋଇ, ପାନ ଗୁଆ ତୋର, ମାସକ ଧରମ ମୋର*
ଏହାର ମୂଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କ ନାମରେ ନୂଆ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା । ଆଜି ଏହି ଉତ୍ସବ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହରେ ପାଳନ ହୁଏ । ବିଶେଷକରି *କଟକ, ପୁରୀ, ଭଦ୍ରକ, ଗୋପାଳପୁର, ଚାନ୍ଦବାଳି* ଓ *ପାରାଦୀପ* ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜନପ୍ରିୟ ।
ଆଜି ଯଦିଓ ସେଇ ବଣିଜ୍ୟ ପ୍ରଥା ଅବସ୍ଥିତ ନାହିଁ, ତଥାପି ଏହି ଡ଼ଙ୍ଗା ଭସାଇବା ଆମ ଐତିହ୍ୟର ସ୍ମୃତିକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି । ଏହି ଉତ୍ସବ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପ୍ରାଚୀନକାଳରୁ ସାହସିକ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସଂସ୍କାରି ଥିଲା।
ବୋଇତା ବନ୍ଦାପଣା କେବଳ ଧାର୍ମିକ ଉପାସନା ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି *ସଂଘବଦ୍ଧତା, ସାହସ, ଶାନ୍ତି ଓ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରତୀକ*। ଆଜି ମଧ୍ୟ ଶିଶୁ, ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧ ସମସ୍ତେ ଏହି ଦିନରେ ଆନନ୍ଦରେ ଡ଼ଙ୍ଗା ଭସାନ୍ତି, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୌରବକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
*ସାରକଥା:*
କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଡ଼ଙ୍ଗା ଭସା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ସମୁଦ୍ର ବଣିଜ୍ୟ ଐତିହ୍ୟ, ଭଗବାନ ପ୍ରତି ଆସ୍ଥା ଓ ସମୂହ ଆନନ୍ଦର ସାଂସ୍କୃତିକ ଚିହ୍ନ। ଏହା ଆମକୁ ଆପଣା ମାଟି ଓ ସଂସ୍କୃତି ସହ ଜଡ଼ି ରଖିଥାଏ।
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google