ଲୋକସଭା-ରାଜ୍ୟସଭାରୁ ନିଲମ୍ବନ ପାଇଁ କଣ ରହିଛି ନିୟମ, ଏହା ବାତିଲ ହୋଇପାରିବ କି ?

Published: Thursday, July 27, 2023, 9:22 [IST]

Monsoon Session: ସଂସଦରେ ଚାଲିଥିବା ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନ ମଧ୍ୟରେ ଜୁଲାଇ 24 ସୋମବାର ଦିନ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଚିର ସାଂସଦ ସଞ୍ଜୟ ସିଂହଙ୍କୁ ଚଳିତ ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟସଭାରୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଛି । ଗୃହରେ ହଙ୍ଗାମା କରିବା ନେଇ ତଥା ଗୃହର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ହେତୁ ସଞ୍ଜୟ ସିଂହଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଛି ।

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ଅଧିବେଶନରୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଛି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କିଏ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ କେବେ ଏବଂ କେଉଁ ଆଧାରରେ ଗୃହରୁ ନିଲମ୍ବନ କରାଯାଇପାରିବ ?

ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟସଭା ବାଚସ୍ପତି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି । ଗୃହରେ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ପ୍ରିଜାଇଡିଂ ଅଫିସରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ । ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗୃହକାର୍ଯ୍ୟ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଚାଲିପାରିବ । ବାଚସ୍ପତି କିମ୍ବା ଉଭୟ ଗୃହର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଗୃହର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବାର ଅଧିକାର ରହିଛି ।

ସଂସଦରୁ ସାଂସଦଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବନ କରିବାର ନିୟମ କ'ଣ ?

ନିୟମ 373

ଯଦି କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ଗୃହରେ ହଙ୍ଗାମା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଗୃହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ତେବେ ବାଚସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇପାରିବେ । ଏହି ଆଦେଶ ପାଇବା ପରେ, ସେ ବିନା ବିତର୍କରେ ବାହାରକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ଗୃହର ବାକି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଗୃହରେ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ ।

ନିୟମ 374A

ଗୃହର ନିୟମର ଚରମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କିମ୍ବା କୌଣସି ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ପରେ ବାଚସ୍ପତି କୌଣସି ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ରମାଗତ ପାଞ୍ଚଟି ବୈଠକ କିମ୍ବା ଅଧିବେଶନ ପାଇଁ ଗୃହର ସେବାରୁ ନିଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ମନୋନୀତ କରିପାରିବେ ।

ନିୟମ 255(ରାଜ୍ୟସଭା ପାଇଁ)

ଏହି ନିୟମ ଆଧାରରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ସାଂସଦଙ୍କୁ ଅଧିବେଶନରୁ ରାଜ୍ୟସଭାରୁ ନିଲମ୍ବନ କରିପାରିବେ ।

ରାଜ୍ୟସଭା ପାଇଁ ନିୟମ 256

ଅଧିବେଶନର ବାକି କାର୍ଯ୍ୟଦିବସ ପାଇଁ ବାଚସ୍ପତି ସାଂସଦଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବନ କରିପାରିବେ । ଏହି ନିୟମ 256 ଅନୁଯାୟୀ AAP ସାଂସଦ ସଞ୍ଜୟ ସିଂଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଛି ।

ନିଲମ୍ବନ ପରେ କ'ଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଅଛି ଜାଣନ୍ତୁ

ନିଲମ୍ବିତ ଅବଧି ଶେଷ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣେ ନିଲମ୍ବିତ ସାଂସଦ ଚାମ୍ବରରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ କମିଟି ବୈଠକରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ସେ ଉପସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ନୋଟିସ୍ ଦେବାର ମଧ୍ୟ ଅଧିକାର ପାଇବେ ନାହିଁ । ନିଲମ୍ବନ ସହିତ ସେ ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାର ଅଧିକାର ହରାନ୍ତି ।

ସାଂସଦଙ୍କ ନିଲମ୍ବନ କିପରି ଶେଷ ହେବ?

ବାଚସ୍ପତି ଜଣେ ସାଂସଦଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବନ କରିବାର ଅଧିକାର ଦେଇଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଆଦେଶକୁ ବାତିଲ କରିବାର ଅଧିକାର ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ତେବେ ଯଦି ଗୃହ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ, ତେବେ ସାଂସଦଙ୍କ ନିଲମ୍ବନକୁ ବାତିଲ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେଇ ଏହି ସ୍ଥଗିତାଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିପାରେ ।

କେବେ କେଉଁ ସାଂସଦ ନିଲମ୍ବିତ ହୋଇଛନ୍ତି ?

1989 ରେ, ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ଘଟଣାର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ଠାକୁର ଆୟୋଗର ରିପୋର୍ଟକୁ ବିରୋଧ କରିବାରୁ 63 ଲୋକସଭା ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
2010 ରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ହଙ୍ଗାମା ସମୟରେ 7 ଜଣ ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟ ନିଲମ୍ବିତ ହୋଇଥିଲେ ।
2012 ମସିହାରେ ତେଲେଙ୍ଗାନା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ୟୁପିଏ ସରକାରରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଥିଲା ଏବଂ 8 ଜଣ ଲୋକସଭା ସାଂସଦଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
2013 ରେ, ତେଲେଙ୍ଗାନା ଗଠନକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବାବେଳେ 12 ଜଣ ଲୋକସଭା ସାଂସଦଙ୍କୁ ଗୃହରେ ହଙ୍ଗାମା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
2014 ରେ 18 ଜଣ ଲୋକସଭା ସାଂସଦଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
2015 ରେ 25 ଲୋକସଭା ସାଂସଦଙ୍କ ନିଲମ୍ବନ ।
2019 ରେ, 45 ଲୋକସଭା ସାଂସଦଙ୍କୁ ଦୁଇ ଦିନ ପାଇଁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା କାରଣ ଗୃହର ତତ୍କାଳୀନ ସଦସ୍ୟ ସୁମିତ୍ରା ମହାଜନଙ୍କ ଗୃହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।
2020 ରେ ଆଠଜଣ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
2021 ମସିହାରେ, ଆଠ ଜଣ ସାଂସଦଙ୍କୁ ଗୃହରେ ଅସଦାଚରଣ ପାଇଁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
2022 ମସିହାରେ ଲୋକସଭାର 22 ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭାର ଚାରିଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଗତ ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନରେ ଗୃହରେ ହିଂସାତ୍ମକ ଆଚରଣ ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କୁ ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନ ପାଇଁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା ।