ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟର ବଡ଼ କାରଣ, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବ କି ଉଦ୍ଧବ ସରକାର !

ଶିବସେନା, ଏନସିପି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଏକାଠି ମହା ବିକାଶ ଅଘାଡ଼ି ସରକରା ଗଠନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବେଶୀ ଦିନ ଚାଲି ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସେତେବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାର ଠିକେ ସେହି ପରିସ୍ଥିତିର ଫସି ରହିଛି ।

Updated: Thursday, June 23, 2022, 12:20 [IST]

ମୁମ୍ବାଇ : ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜନୀତିରେ ଯେପରି ସଙ୍କଟ ଘନେଇ ଆସୁଛି ତାକୁ ଦେଖିଲେ ଲାଗୁଚି ଯାହା ସାମ୍ନାରେ ଦେଖାଯାଉଛି ତା ପଛରେ ରହିଛି କିଛି କାରଣ । ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ରାଜ୍ୟରେ ବଡ଼ ଦଳ ଭାବେ ବିଜେପି ଉଭା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରି ପାରିନଥିଲା । ଶିବସେନା ଏବଂ ବିଜେପି ଏକାଠି ନିର୍ବାଚନ ଲଢିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଦୁଇ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ହେତୁ ଶିବସେନା ବିଜେପିରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଏନସିପି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ସହ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଶିବସେନା, ଏନସିପି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଏକାଠି ମହା ବିକାଶ ଅଘାଡ଼ି ସରକରା ଗଠନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବେଶୀ ଦିନ ଚାଲି ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସେତେବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାର ଠିକେ ସେହି ପରିସ୍ଥିତିର ଫସି ରହିଛି । ସ୍ଥିତି ଏତେ ଜଟୀଳ ହୋଇଛି ଯେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେ ସରକାରୀ ବାସଭବନ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି । ଏଥିରୁ କୁହାଯାଇପାରେ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେ କୌଣସି ବି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇପାରନ୍ତି ।

ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀ ଲୋଭ

2019 ରେ ଶିବସେନା ଏବଂ ବିଜେପି ଏକାଠି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ । ବିଜେପି 106 ଟି ସିଟ୍ ଜିତି ରାଜ୍ୟରେ ବଡ଼ ଦଳ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଥିବାବେଳେ ଶିବସେନା ମାତ୍ର 56 ଟି ସିଟ୍ ଜିତିପାରିଥିଲା । ଉଭୟ ଦଳ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ 288 ବିଧାନସଭା ଆସନ ଥିବା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସହଜରେ ସରକାର ଗଠନ କରିପାରଥାନ୍ତେ । କିନ୍ତୁ ଶିବସେନା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପଦବୀ ଦାବି କରି ଅଢେଇ ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଉଭୟ ଦଳ ପାଖରେ ରହିବା ଉଚିତ ବୋଲି କହିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିଲା । ଅନେକ ମାସ ଧରି ରାଜ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରାତ ଦେଖା ଦେବା ପରେ ବିଜେପି ହାତ ଛାଡି ଉଦ୍ଧବ ଏନସିପି ଓ କଂଗ୍ରେସ ସହ ମହା ବିକାଶ ଅଘାଡ଼ି ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲେ ।

ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଥିବା ସମ୍ପର୍କରେ ଫାଟ

ଶିବସେନା ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ସବୁଠାରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସହଯୋଗୀ ଥିଲା ଏବଂ ଦୁଇ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଥିଲା । ଉଭୟ ଦଳ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ ଧର୍ମର ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ, ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ଭାଙ୍ଗିବା ସମୟରେ ବାଲ ଠାକରେ ଶିବ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଗର୍ବର ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । 193-1998 ରୁ ବିଜେପି ଶିବସେନା ଏକାଠି ରାଜ୍ୟରେ ସରକାର ଚଳାଉଥିଲେ । ଶିବସେନା ସେତେବେଳେ ବଡ ଦଳର ଭୂମିକାରେ ଥିବାବେଳେ ବିଜେପି ଛୋଟ ଦଳ ଭୂମିକାରେ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ବାଲ ଠାକରେଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଗଣିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାରେ ଲାଗିଲା ଏବଂ ଶିବସେନା ଅପେକ୍ଷା ବିଜେପି ଅଧିକ ଆସନ ଜିତିବାକୁ ଲାଗିଲା, ସେଥିପାଇଁ ବିଜେପି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆସନ ହାଦତେଇଲା । କିନ୍ତୁ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହଜ ନଥିଲା । ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନାଭିସଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟପଦ୍ଧତି ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ କଟା ଘା ରେ ତୂନ ମାରିବା ଭଳି କାମ କରିଥିଲା । ଯାହାକୁ ନେଇ ଉଭୟ ଦଳ ଅଲଗା ହୋଇଥିଲେ ।

ଶିବସେନା ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିଲା ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏବଂ ଅମିତ ଶାହାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱର ବିଜେପି ପୂର୍ବର ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଏବଂ ଏଲ.କେ ଆଡଭାନୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଜେପି ନୁହେଁ । ଆଜି ନହେଲେ କାଲି ବିଜେପି ଶିବସେନାକୁ କୂଳରେ ଲଗାଇ ନିଜେ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିନେବ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବିଜେପି ଯେଭଳି ବଢୁଛି ସେଥିରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଚ ବାରି ହୋଇପଡ଼ୁଛି । ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଏତେ ସ୍ତରର ନୁହେଁ ଯେ ସେ ଦଳକୁ ନିଜେ କ୍ଷମତାକୁ ଆଣିପାରିବେ, ସେଥିପାଇଁ ଶିବସେନା କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଏନସିପି ସହିତ ସରକାର ଗଠନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି । ଏହା ବିଜେପି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ହେଲା ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଜେପି ଏକନାଥ ସିନ୍ଦେଙ୍କ ସହ ଥିବା ପୁରୁଣା ସମ୍ପର୍କକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଶିବସେନାକୁ ପଛକୁ ଠେଲିବାରେ ଲାଗିଛି ।

ନିଜ ଦଳର ଲୋକଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ

ଗଣେଶ ନାୟକ, ଛଗନ ଭୁଜବଲ, ନାରାୟଣ ରାଣେ, ରାଜ ଠାକରେଙ୍କ ଭଳି ବଡ ନେତାମାନେ ଶିବସେନାଠାରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବଡ କଥା ହେଉଛି ଏହି ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ନେତା ଏକନାଥ ସିନ୍ଦେଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଯିଏ ଦଳକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିପାରିବେ । ଏକନାଥ ସିନ୍ଦେ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ 57 ଜଣ ଶିବସେନା ବିଧାୟକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 40 ଜଣଙ୍କ ସମର୍ଥନ ରହିଛି, ତେଣୁ ଠାକରେ ସରକାର ବଞ୍ଚି ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହେବ । ଦଳ ଭିତରେ ଏକତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେ ପରିବାର ପାଇଁ ସହଜ ହେବ ନାହିଁ ।

ହାତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଶରଦ

2019 ରେ ଯେତେବେଳେ ମହା ବିକାଶ ଆଗଡି ସରକାର ଗଠନ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେୟ ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କୁ ଯାଇଥିଲା । ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏହି ସରକାର ରହିଛି ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହିବ । କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସରକାର ମଧ୍ୟରେ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଲା, ସେତେବେଳେ ଶରଦ ପାୱାର ସମଗ୍ର ସଙ୍କଟକୁ ଶିବସେନାର ଏକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ବୋଲି କହିଥିଲେ । ସେ ଏହି ସମଗ୍ର ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ, ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଶରଦ ପାୱାର ଏହି ପରିସ୍ଥିତିର ସମାଧାନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି କି ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ।

ଉଦ୍ଧବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ

ମହାବିକାଶ ଅଘାଡ଼ି ସରକାରରେ କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିବା ସହଜ ହେବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାର ବିପରୀତ ହୋଇଥିଲା । ଶିବସେନା ବିଧାୟକମାନେ ଲୁଟ ର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ । ମହାବିକାଶ ଅଘାଡି ସରକାର ମଧ୍ୟରେ ସଙ୍କଟ ପାଇଁ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ସବୁଠାରୁ ବଡ କାରଣ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଠାକରେଙ୍କ ସମାଲୋଚକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଜଣେ ପ୍ରଶାସକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦଳର ନେତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ । ଠାକରେ ଭୁଲି ଯାଇଛନ୍ତି ଯେ ସେ କୌଣସି ଦଳ ଚଳାଉ ନାହାଁନ୍ତି ବରଂ ସରକାର ଚଳାଉଛନ୍ତି ।

କେନ୍ଦ୍ର ସହ ବିବାଦ

ଏହି ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଶିବସେନା ଯେଉଁଭଳି ଭାବରେ ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ସହ ବିବାଦ କରିଥିଲା ତାହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଠାକରେ ପିଏମ ମୋଦୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ କରିବା ଉଚିତ୍ । କିନ୍ତୁ ଏହା ହୋଇ ନଥିଲା ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ କେନ୍ଦ୍ର କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା । ସରକାରୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅନିଲ ଦେଶମୁଖ, ନବାବ ମଲିକଙ୍କୁ ଜେଲ ଯିବାକୁ ପଡିଲା, ଅନିଲ ପାରାବଙ୍କୁ ଇଡି ପଚରାଉଚରା କରୁଛି ଏବଂ ସେ ଜେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଇପାରନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି ।

ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଚଲାଇବାରେ ବିଫଳ

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରରେ ସଙ୍କଟ ହେବାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଅଟକାଇବାରେ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ଅକ୍ଷମତା । ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ଲିକ୍ ହୋଇ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନାଭିସରେ ପହଞ୍ଚିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଅନେକ ସମୟରେ, ଏହି ସୂଚନା ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଫଡନାଭିସଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । ମୁମ୍ବାଇର ବରିଷ୍ଠ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତଦନ୍ତ ସରକାର, ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ଯାହାକି ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାର ସଙ୍କଟର କାରଣ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଛି ।