ଅତୀତର ସ୍ମୃତି: ନୂଆ ହିଂସା ମଧ୍ୟରେ ବାଂଲାଦେଶୀ ହିନ୍ଦୁମାନେ ନିର୍ଯ୍ୟାତନାକୁ ପକାଇଲେ ମନେ

ବାଂଲାଦେଶ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ ହସିନାଙ୍କ ଦେଶଛାଡ଼ି ପଳାୟନ ଏବଂ ଦେଶର ଶାସନ ଭାର ସେନା ନିଜ ହାତକୁ ନେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ହିଂସା ଥମି ନାହିଁ। ସଂରକ୍ଷଣ ବିରୋଧରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବିକ୍ଷୋଭ ଅଧିକ ହିଂସାତ୍ମକ ହୋଇ କ୍ରମଶଃ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗାର ରୂପ ନେଉଛି। ବିଶେଷକରି ସେଠାରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ହିନ୍ଦୁ ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍‌ମାନଙ୍କ ଜୀବନ ବିପଦାପନ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ବିକ୍ଷୋଭକାରୀମାନେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ଦିର ଓ ଚର୍ଚ୍ଚକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିବାର ଦେଖାଯାଇଛି।

ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ବାଂଲାଦେଶର ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ମାହେଲା ସୀମା ଉପରେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି । ବିଶେଷ କରି ଯାହା ପଡୋଶୀ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଉପରେ ବହୁତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି । ବିଭାଜନକୁ ନେଇ ଘଟିଥିବା ଅଶାନ୍ତ ଘଟଣା କାରଣରୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ତ୍ରିପୁରା, ଆସାମ ଏବଂ ମେଘାଳୟର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ବାଂଲାଦେଶରୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ। ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନର ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ ଆଶାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାୟୀ "ଶରଣାର୍ଥୀ" ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ । ଦଶନ୍ଧି ପରେ ବାଂଲାଦେଶ ନବୀକରଣ ହୋଇଥିବା ଅଶାନ୍ତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି ଏବଂ ଏହାର ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ବାଂଲାଦେଶରେ ରହୁଥିବା ହିନ୍ଦୁ ମାନେ ସେମାନେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରୁଛନ୍ତି । ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶକୁ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛନ୍ତି ।

ଆମର ୱାନ ଇଣ୍ଡିଆ ଟିମ୍ ଅନେକ ବଙ୍ଗୀୟ ହିନ୍ଦୁଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ କି ଅତୀତର ଅତ୍ୟାଚାରର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର କାହାଣୀ ବାଂଲାଦେଶରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଆହ୍ୱାନର ଏକ ଚିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଭାରତକୁ ପଳାଇ ଆସିଥିବା ସୁଶୀଲ ଗାଙ୍ଗୋପାଧ୍ୟାୟ ବାଂଲାଦେଶର ନୋହାଲି ଜିଲ୍ଲାରେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ।

ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଆମର ଏକ ବଡ ପରିବାର ଏବଂ ବହୁତ ଜମି ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଏବଂ ରଜାକର ଆମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଆମର ଘରକୁ ପୋଡି ପାଉଁଶ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏବଂ ଅନେକଙ୍କୁ ସେତବେଳେ ଅତି ନିର୍ମମ ଭାବରେ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ଗଙ୍ଗେପଧ୍ୟାୟ ଆମ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର କୋହରେ ଭରି ଉଠିଥିଲା । ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ

" ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଦେଶକୁ ଫେରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ବୁସଂଖ୍ରକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କ୍ରମାଗତ ଶତ୍ରୁତା କାରଣୁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତରେ ସ୍ଥାୟୀ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା । ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ସୁଶୀଲ ତାଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ, "ବାଂଲାଦେଶରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଘଟଣା ଦେଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ହୃଦୟବିଦାରକ।

ମୁଁ ଜଣେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ପେଟରେ ମାଡ଼ ମରାଯିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଛି , ଏପରି ନିଷ୍ଠୁରତା କଳ୍ପନା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଭାବରେ ମୁଁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଦାବି କରୁଛି ଯଦି ଆମର ମୂଳ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ଅସଦାଚରଣ ଜାରି ରଖନ୍ତି, ତେବେ ଆମକୁ ବାଂଲାଦେଶରେ 'ଭାରତ ଛାଡ' ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବିଚାର କରିବାକୁ ପଡିପାରେ ।

ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ୧୯୭୧ ର ସେ ଦିନର ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ଏବେ ବି ମନରୁ ଲିଭି ନାହିଁ । "ମୋର ବୟସ ୧୦ କିମ୍ବା ୧୨ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ରଜା ମାନେ ଆମକୁ ନିର୍ଯାତନା ଦେଉଥିଲେ, ପୁରୁଷଙ୍କ ମାରି ତାଙ୍କର ମୃତ ଶରୀରକୁ ନଦୀରେ ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ ଏବଂ ଆମ ମା'ଙ୍କ ଉପରେ କରୁଥିଲେ ଅତ୍ୟାଚାର । ଏମିତିକି ଅନେକ ମହିଳା ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭବତୀ ହୋଇଥିଲେ। ଏତେ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଦାଗଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ବି ରହିଯାଇଛି ।

ଅନ୍ୟ ଏକ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ କାହାଣୀ ହେଉଛି ବାଂଲାଦେଶରୁ ପଳାଇ ଆସିଥିବା ସମୟରେ ଗର୍ଭବତୀ ଥିବା ବାଙ୍ଗାଓଁର ଅନିମା ଦାସଙ୍କ କାହାଣୀ। ସେହି କଷ୍ଟଦାୟକ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକାଇ ସେ କହିଥିଲେ, "ମୋ ପୁଅ ଛୋଟ ଥିଲା ଏବଂ ମୋ ଝିଅ ମୋ ଗର୍ଭରେ ଥିଲା। ଦେଶ ଚାଲିଥିଲା ଭୟଙ୍କର ଆନ୍ଦୋଳନ । ସେଥିରେ ଘର ପୋଡି ପାଉଁଶ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଆଉ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖି ମୋ ଶାଶୁ ଆମକୁ ଭାରତ ପଠାଇଥିଲେ।" ବିଶେଷକରି ପୁରୁଷଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟାପକ ହିଂସା ଦେଖିବାର ଆଘାତ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଚିହ୍ନ ଛାଡିଛି । ସେବେଠାରୁ ମୁଁ ଅନେକ ଥର ବାଂଲାଦେଶ ଗସ୍ତ କରିଛି କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଆଉ ରହିବାର କଳ୍ପନା କରିପାରୁ ନାହିଁ। "

ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ସମାନ ଭାବନା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଅନେକ ଲୋକ ସେମାନଙ୍କର ପୈତୃକ ଘର ଏବଂ ସ୍ମୃତି ଛାଡି ଧାର୍ମିକ ନିର୍ଯାତନା ସହି ନ ପାରି ଅନ୍ୟତ୍ର ପଳାଇଥିଲେ । ଯେଉଁଠି ବିସ୍ଥାପନର ଅର୍ନ୍ତନିହିତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଥିବାବେଳେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆରାମ ଏବଂ କୃତଜ୍ଞତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ୱାନ ଇଣ୍ଡିଆ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ବେଳେ ହରଦାନ ବିଶ୍ୱାସ କହିଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ପିତା ବାଂଲାଦେଶରୁ ଆସିଛନ୍ତି ସେଠାରେ ନିର୍ଯାତନା ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ନିରନ୍ତର ଭୟଭୀତ କରି ରଖିଥିଲା ଏବଂ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଅନେକଙ୍କୁ ନିଜ ଦେଶ ଛାଡି ଭାରତରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି। "ବାଂଲାଦେଶର ହିନ୍ଦୁମାନେ ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଥା ଅନେକ ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ। ତଥାପି ଅନେକେ ଲୋକେ ସେ ନିର୍ଯାତନାକୁ ସହି ସେଠାରେ ରହିବାକୁ ବାଛିଥିଲେ ।

୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଭାରତ ଆସିଥିବା ପରେଶ ଦାସ ତାଙ୍କର ଏକ ଦୁଖଦ ଅନୁଭୂତି ଆମ ସହ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ।. ୍ଣସ କହିଥିଲେ "ମୋ ଜେଜେବାପାଙ୍କୁ ମୋ ଆଖି ଆଗରେ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ଆମେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଆମ ଦେଶ ଛାଡିଥିଲୁ। ସେମାନେ ମୋ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଯଦିଓ ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ଶାନ୍ତିରେ ବାସ କରୁଛୁ, କିନ୍ତୁ ବାଂଲାଦେଶର ନୋହାଲିରେ ତବବା ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ଏବେ ବି ନିର୍ଯାତିତ ହେଉଛନ୍ତି । ସେଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଜମି ବିବାଦକୁ ନେଇ ମାମୁଁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।

ଅନ୍ୟପଟେ ନିଉଟାଉନ୍ ନିକଟରେ ରହୁଥିବା ରଶୋମହେ ବିଶ୍ୱାସ ୧୯୭୧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ସେଠାରେ "ହିନ୍ଦୁ ହେବା ଏକ ଅପରାଧ ଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ସମ୍ମାନ ନଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଏବଂ ଜାମାତ ବାହିନୀ ଆମକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ହିନ୍ଦୁ ଘର ଉପରେ କରୁଥିଲେ ଆକ୍ରମଣ ।

ସେ କହିଥିଲେ, '' ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମୋ ପରିବାର ସାରା ରାତି ଲୁଚି ରହିଥିଲେ ଖାଦ୍ୟ ବିନା । ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ଶାନ୍ତିରେ ବାସ କରୁଥିବାବେଳେ ଆମର ଅନେକ ସମ୍ପର୍କୀୟ ବାଂଲାଦେଶରେ ରହିଛନ୍ତି। ଆମେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ଏଥିରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ସେଠାରେ ହିନ୍ଦୁମାନେ କିଭଳି ବିନା ଭୟରେ ବଞ୍ଚି ପାରିବେ ତାହା ଉପରେ ଭାରତ ସରକାର କରନ୍ତୁ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ।