Bilkis bano Case : ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ବିଲକିସ୍ ବାନୋ ମାମଲା, ଦୋଷୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଗୁଜରାଟ ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ

ମହିଳା ଅଧିକାର କର୍ମୀମାନେ ମଙ୍ଗଳବାର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା (ପିଏଲ) ଦାଖଲ କରି ବିଲକିସ୍ ବାନୋ ମାମଲାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ 11 ଦୋଷୀଙ୍କ କ୍ଷମା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଦାବି କରିଛନ୍ତି ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ବିଲକିସ୍ ବାନୋ ମାମଲାରେ 11 ଜଣ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ଗୁଜରାଟ ସରକାର ଦେଇଥିବା ଛାଡକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଛି । ମଙ୍ଗଳବାର ସକାଳେ ଆଡଭୋକେଟ୍ ଅପର୍ଣ୍ଣା ଭଟ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଆସନ୍ତାକାଲି ଏକ ଜରୁରୀ ତାଲିକା ମାଗିଛନ୍ତି । ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଏନବି ରମଣା ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି ।

ମହିଳା ଅଧିକାର କର୍ମୀମାନେ ମଙ୍ଗଳବାର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା (ପିଏଲ) ଦାଖଲ କରି ବିଲକିସ୍ ବାନୋ ମାମଲାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ 11 ଦୋଷୀଙ୍କ କ୍ଷମା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଦାବି କରିଛନ୍ତି । ପିଆଇଏଲରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଦୋଷୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ କାରଣ ଏହା ଏକ ମାମଲା ଯେଉଁଥିରେ ଗଣଦୁଷ୍କର୍ମ ଏବଂ ହତ୍ୟା ମାମଲା ରହିଛି ।

ସୁଭାଷିନୀ ଅଲି, ରେଭାଥୀ ଲାଲ ଏବଂ ରୂପ ରେଖା ଭର୍ମା ଦୋଷୀଙ୍କ ଛାଡ଼ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଦାବି କରି ଶୀର୍ଷ ଅଦାଲତରେ ପିଆଇଏଲ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ ।

ବରିଷ୍ଠ ଆଡଭୋକେଟ କପିଲ ସିବଲ ଏବଂ ଆଡଭୋକେଟ ଅପର୍ଣ୍ଣା ଭଟ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଏନ.ଭି ରମଣାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ବେଞ୍ଚ ନିକଟରେ ଏହି ମାମଲା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ସିବଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଛି, 14 ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଜଣେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରାଯାଇଛି ।

ଏହାପୂର୍ବରୁ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଐତିହାସିକଙ୍କ ସମେତ 6,000 ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କୁ ଏହି ମାମଲାରେ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ।

କଣ ରହିଛି ପୁରା ମାମଲା ?

ବିଲକିସଙ୍କୁ 20 ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ମାସ ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଆଗରୁ ଜାଣିଥିବା କିଛି ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଣଦୁଷ୍କର୍ମର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ । ସେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ 'ଚାଚା' (ଦାଦା) ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭାଇ ବୋଲି କହିଥିଲେ । ସେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଉଛି । ମାର୍ଚ୍ଚ 3, 2002 ରେ ତାଙ୍କର ତିନି ବର୍ଷର ଝିଅକୁ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ।

ଚେତା ଫେରିଯବା ପରେ ବିଲକିସ୍ ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ ପୋଷାକ ମାଗି ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ଦାହୋଡ ଜିଲ୍ଲାର ଲିମଖେଡା ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନକୁ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ଥିବା ହେଡ କନଷ୍ଟେବଳ ମାମଲାକୁ ଚାପିବା ପାଇଁ ଅଭିଯୋଗକୁ ଛୋଟ କରି ଲେଖିଥିଲେ ।

ଏହାପରେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ଧମକ ମିଳିଥିଲା । 2004 ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମାମଲାକୁ ଗୁଜୁରାଟରୁ ମୁମ୍ବାଇକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାକୁ କହିଥିଲେ ।
ଜାନୁଆରୀ 2008 ରେ, ମୁମ୍ବାଇର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସିବିଆଇ କୋର୍ଟ 20 ଜଣ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 11 ଜଣଙ୍କୁ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଷଡଯନ୍ତ୍ର, ହତ୍ୟା, ବେଆଇନ ସଭା ତଥା ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡବିଧି ଆଇନର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲେ । ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇଥିବା ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା ତଥ୍ୟ ଲେଖିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ହେଡ କନଷ୍ଟେବଳ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରମାଣ ଅଭାବରୁ 20 ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 7 ଜଣଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ମାମଲାର ଟ୍ରାଏଲ ସମୟରେ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ଏହି ମାମଲାରେ 11 ଜଣ ଦୋଷୀ ଅଗଷ୍ଟ 15 ରେ ଗୋଦ୍ରା ସବ-ଜେଲରୁ ବାହାରିଥିଲେ । କଏଦୀଙ୍କ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଗୁଜୁରାଟ ସରକାର ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି । ସମସ୍ତେ 15 ବର୍ଷର ଜେଲଦଣ୍ଡ ଭୋଗି ସାରିଥିଲେ ।

ଏହି ଦୋଷୀ ମାନେ 18 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଦଣ୍ଡ ପାଇସାରିଥିଲେ, ଏହା ପରେ ରାଧେଶ୍ୟାମ ଶାହି ଗୁଜୁରାଟ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ନିକଟରେ 432 ଏବଂ 433 ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡ ଛାଡ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କ୍ଷମା ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ "ଉପଯୁକ୍ତ ସରକାର" ଗୁଜରାଟ ନୁହେଁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ବୋଲି ହାଇକୋର୍ଟ ଏହି ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ରାଧେଶ୍ୟାମ ଶାହି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏକ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଗୁଜୁରାଟ ସରକାରଙ୍କୁ 9 ଜୁଲାଇ 1992 ର କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆବେଦନ ଉପରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।

English summary

Bilkis bano case : Challenged Before Supreme Court over Remission Granted To Convicts