କ'ଣ ଏହି QUAD... ଭାରତ ପାଇଁ କାହିଁକି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଡ୍ରାଗନ୍ କୁ କାହିଁକି ଘାରିଛି ଭୟ...

କ୍ୱାଡ୍ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହା ‘କ୍ୱାଡିଲେଟ୍ରଲ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଡାୟଲଗ୍' ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହା ଏକ ଅନୌପଚାରିକ ରଣନୈତିକ ଫୋରମ୍ । ଚାରୋଟି ଦେଶ ଏହି ଫୋରମର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ଏହି ଫୋରମର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଏହି ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନ୍‌ର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ରୋକିବା ।

Published: Monday, May 23, 2022, 13:17 [IST]

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : କ୍ୱାଡ ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଜାପାନରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି । ଏହି ବୈଠକରେ ଭାରତ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଜାପାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ । କ୍ୱାଡ୍ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହା 'କ୍ୱାଡିଲେଟ୍ରଲ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଡାୟଲଗ୍' ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହା ଏକ ଅନୌପଚାରିକ ରଣନୈତିକ ଫୋରମ୍ । ଚାରୋଟି ଦେଶ ଏହି ଫୋରମର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ଏହି ଫୋରମର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଏହି ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନ୍‌ର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ରୋକିବା । ଏହି ଫୋରମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ସଦସ୍ୟ ଦେଶମାନେ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଅନୌପଚାରିକ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି । 2007 ରେ ଜାପାନର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସିଞ୍ଜୋ ଆବେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯାହାକୁ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜନ୍ ହାୱାର୍ଡ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡିକ୍ ଚେନୀ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।

କିପରି ଆରମ୍ଭ ହେଲା କ୍ୱାଡ୍

କ୍ୱାଡର ସମୟସୀମା ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହା ପ୍ରଥମେ 2004 ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା, ଜାପାନ, ଭାରତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏକ ମୂଳ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ସୁନାମୀ ପରେ ଏହି ମୂଳ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । 2006 ରେ ଟୋକିଓ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମନମୋହନ ସିଂହ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଜାପାନ ଏବଂ ଭାରତ ସମାନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହ ଏସିଆ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ଏହା ପରେ 2007 ରେ କ୍ୱାଡ୍ ଦେଶ ମାନିଲା ଠାରେ ପ୍ରଥମ ସଭା କରିଥିଲେ । ଏହି ବୌଠକରେ ଜାପାନ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ

2013 ପରଠାରୁ ଚୀନ୍‌ର ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ ନେଇ କ୍ୱାଡର ସମସ୍ତ ଦେଶ ଉଦବଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ପରେ ଭାରତ ଚୀନ ସୀମାରେ 2013, 2014, 2017 ଏବଂ 2020 ରେ ଚାରିଟି ତିକ୍ତତା ଦେଖିଛି । ଏହା ପରେ 2019 ରେ କ୍ୱାଡ୍ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତରୀୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା । ନଭେମ୍ବର 2020 ରେ, ସମସ୍ତ କ୍ୱାଡ୍ ଦେଶ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମିଳିତ ଅପରେସନ୍ କରିଥିଲେ । ମାର୍ଚ୍ଚ 2021 ରେ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜୋ ବାଇଡେନ ଏକ ଭର୍ଚୁଆଲ ମିଟିଂରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ । ଏହି ବୈଠକରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍କଟ ମୋରିସନ୍ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଜାପାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୟୋସିହିଦେ ସୁଗା ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଏହି ନେତାମାନେ କୋଭିଡ ଟିକା, ପରିବେଶ, ବୈଷୟିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ଏକ ୱାର୍କିଂ ଗ୍ରୁପ୍ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।

କଣ ରହିଛି କ୍ୱାଡର ଲକ୍ଷ୍ୟ

କ୍ୱାଡର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କଲେ, ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରସ୍ପରର ହିତର ରକ୍ଷା କରିବା । ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଚୀନ୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଯେପରି ନିଜର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି ତାହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ଫୋରମ୍ ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ଚୀନ୍ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରକୁ ଚୀନ ଯେପରି ଦାବି କରୁଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜର ଅଞ୍ଚଳ ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଛି ଏହାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଆସୁଛି । କିନ୍ତୁ ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ମାଲେସିଆ ପରି ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମର ସୀମା ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରକୁ ମଧ୍ୟ ଭେଟିଥାଏ, ତେଣୁ ଆମର ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅଧିକାର ଅଛି । ଏହି ବିଷୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବିବାଦ ଚାଲିଛି । ଚାଇନାର ବଢୁଥିବା ସାମରିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ମଧ୍ୟ ଏହି ଫୋରମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ଅଛି ଯେ ଏହି ଫୋରମରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ ଏବଂ ଏହା ଚୀନ୍ ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପାରେ ।

କାହିଁକି ଡରୁଛି ଡ୍ରାଗନ୍ ଦେଶ

ଚୀନ୍ ସର୍ବଦା କ୍ୱାଡକୁ ବିରୋଧ କରିଆସୁଛି ଏବଂ ତା ବିରୋଧରେ ଆମେରିକାର ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କହୁଛି । ଚୀନ୍ କହିଛି ଯେ ୟୁରୋପରେ ନାଟୋ ଯେପରି ଅଛି, ଏଠାରେ କ୍ୱାଡ୍ ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ଅନେକ ଥର ଚୀନ୍ କ୍ୱାଡ୍ କୁ ନାଟୋ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛି । ନିକଟରେ ଚୀନ୍‌ର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କ୍ୱାଡ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ସାମରିକ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଅତୀତର କଥା । ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁଛି ଯେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫୋରମ୍ ରେ ଯୋଗ ଦେଇପାରେ । ଚୀନ୍ ଆଦୌ ଚାହେଁ ନାହିଁ ଯେ ଭାରତ ସମେତ ପଡୋଶୀ ଦେଶ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଦଳ ଗଠନ କରନ୍ତୁ ।

Published On May 23, 2022