ନୂଆ ଡାକ ଆଇନ ବଦଳାଇବକି ଝୁଲା ଡାକ ବାକ୍ସର ଭାଗ୍ୟ?
ଦିଲ୍ଲୀ:ଡିସେମ୍ବର ୧୮ ରେ ସଂସଦରେ ୨୦୨୩ ଡାକଘର ବିଲ୍ ପାସ୍ ହୋଇଛି । ଏହି ବିଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ପୋଷ୍ଟ ଅଫିସ୍ ଆକ୍ଟ, ୧୮୯୮ ର ସ୍ଥାନ ନେଇଛି । ଏହି ବିଲ୍ ପ୍ରଥମେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ରେ ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନରେ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଡିସେମ୍ବର ୪ ରେ ଉପର ଗୃହରୁ ପ୍ରଥମ ଅନୁମୋଦନ ଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ପରେ ସଂସଦର ଉଭୟ ଗୃହରେ ହୋଇଛି ପାରିତ ।
ଏହି ବିଲ୍ ଆଣିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଡାକଘର ଅଧିନିୟମ, ୧୮୯୮ ରଦ୍ଦ କରିବା ଏବଂ ଭାରତରେ ଡାକଘର ସହ ଜଡିତ ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନେକ ଡାକଘର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି । କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ପୁରୁଣା ଆଇନ ତୁଳନାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ନୂତନ ଆଇନରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଡାକ ବିଭାଗର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ ଅଧିକ ସଶକ୍ତ କରିବାକୁ ଏହି ବିଲ୍ରେ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଛି । ଆଉ ଏହି ବିଲ ଡାକ ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ, ଦାୟିତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ କିଛି ଅପରାଧ ଏବଂ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଅପସାରଣ ଭଳି ବିଲ୍ ପ୍ରମୁଖ ଦିଗଗୁଡିକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରୁଛି ।
ଡାକଘର ବିଲ୍ କ'ଣ?
ଆମ ଦେଶରେ ଡାକଘର ବିଷୟରେ ଏମିତି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନଥିବେ ସେ ଜାଣିନଥିବେ ଡାକଘର ବିଷୟରେ । ଆମର ପିଲାଦିନ ଡାକଘର, ପୋଷ୍ଟମ୍ୟାନ୍, ଚିଠି, ଏସବୁ ଶୁଣିବାରେ ଅତିବାହିତ ହୋଇଛି । ଧୀରେ ଧୀରେ ସ୍ମାର୍ଟ ଫୋନ୍ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ରେ ବଦଳାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲା । କିନ୍ତୁ ଦେଶରେ ଡାକଘରଗୁଡ଼ିକ ସେବା ଏବେ ବି ଯୋଗାଉଛନ୍ତି, ଡାକଘର ବିଲ୍ ୨୦୨୩ କୁ ଭାରତର ୧୨୫ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଡାକଘର ଅଧିନିୟମରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି । ଏହି ବିଲ୍ ଆସିବା ପରେ ଡାକଘର ସେବାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନାଗରିକ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ସେବା ବିତରଣ କରାଯିବ ।
ବିଲର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା
୧. ବିଲର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା, ଜନ ଶୃଙ୍ଖଳା, ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କାରଣରୁ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଅଟକାଇବା, ଜବତ କରିବା କିମ୍ବା ଅଟକାଇବା ପାଇଁ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ ।
୨. ନୂତନ ବିଲରେ ଡାକ ବିଭାଗର କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ କିଛି ସୁବିଧା ବା ରିହାତି ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରଚଳିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଡାକ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ପାର୍ସଲ ପଠାଉଥିବା ଗ୍ରାହକମାନେ ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ପାର୍ସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, କିମ୍ବା ବିଳମ୍ବରେ ପହଞ୍ଚେ ତେବେ ଡାକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ଦାୟର କରିପାରିବେ । କିନ୍ତୁ, ଡାକଘର ବିଲ୍ ୨୦୨୩ ରେ ଡାକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସୁରକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଛି । ଏହି ବିଲରେ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ଏହିପରି କିଛି ଘଟେ, ତେବେ ଗ୍ରାହକ ଡାକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୌଣସି ମାମଲା ଦାୟର କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
୩. ଏହି ବିଲ୍ ଘରୋଇ କୋରିଅର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ସେବାର ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ପୋଷ୍ଟ ବିଭାଗକୁ ନମନୀୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଛି ।
୪. ଏହି ନୂତନ ବିଲରେ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନଠାରୁ ଡାକଘର ଡାକ ଷ୍ଟାମ୍ପ ଜାରି କରିବାର ଅଧିକାର ପାଇବ । ନୂତନ ବିଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ ଡାକ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ ।
ଗୋପନୀୟତାକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା
ଏହି ବିଲ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଗୋଟିଏ ପଟେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଡାକଘରର ସେବାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, ଅନ୍ୟପଟେ ଇଇଚ, ଘଉଚ, ଇଓଇଊଗକ, ଞଊଚ ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳ ଭଳି ସମସ୍ତ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏହାକୁ ନେଇ ଉଦ୍ୱେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । । ବିତର୍କ ସମୟରେ ଏହି ବିରୋଧୀ ଦଳ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ସଂଘୀୟ ନୀତି ବିରୁଦ୍ଧ ଅଟେ । ନୂତନ ବିଲ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଆପ୍ ନେତା ରାଘବ ଚଡ଼ା କହିଛନ୍ତି ଯେ ପାର୍ସଲ ବନ୍ଦ କିମ୍ବା ଖୋଲିବାର ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି ବିଲରେ କୌଣସି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇ ନାହିଁ ।
ଆଉ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଶଶି ଥରୁର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦିଓ ଭାରତୀୟ ଡାକଘର ଅଧିନିୟମ, ୧୮୯୮ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ତଥାପି ସେହି ସମୟର ଆଇନରେ ଦାୟିତ୍ ରହିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ନୂତନ ବିଲ୍ ଅଣାଯାଇଛି, ଆଉ ପୂର୍ବ କାନୁନର ଦାୟିତ୍କୁ କରାଯାଇଛି । ନିୟମ ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି, ତେବେ କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇଁ କେଉଁଠାରେ ଏବଂ କିପରି ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରାଯିବ ଏହି ବିଲ୍ କୌଣସି ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ ନାହିଁ । ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ବିଲରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବାର ଅଧିକାରରୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି ।
ଏହା ସହ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏହି ବିଲ୍ ଆଣି ନାଗରିକଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ଦାୟିତ୍ୱରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଛନ୍ତି । ଏହି ଆଇନ ଆଣିବା ଦ୍ୱାରା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସେବା ସମୟରେ ତ୍ରୁଟିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି । ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯଦି କାହାକୁ ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ପଡିବ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ ହେଉଛି କୋର୍ଟକୁ ଯିବା ଏବଂ ଯଦି ଏପରି ଛୋଟ ଅଭିଯୋଗ କୋର୍ଟରେ ଦାଖଲ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଲୋକମାନେ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ । ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଡାକ ବିଭାଗକୁ ଦାୟୀ କରିବାକୁ ଏହି ବିଲରେ କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି ।
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google