ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ କଣ ? ଜାଣନ୍ତୁ ବିଲକୁ ନେଇ 10ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା...

Women Reservation Bill: ବିରୋଧୀଦଳଙ୍କ ହଟ୍ଟଗୋଳ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମଙ୍ଗଳବାର (ସେପ୍ଟେମ୍ବର 19) ଲୋକସଭାରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ ଆଗତ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ବିଲ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାବେଳେ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅର୍ଜୁନ ରାମ ମେଘୱାଲ ଏହାକୁ 'ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନା ଆକ୍ଟ ବିଲ୍' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।

ବିଲରେ କ'ଣ ଅଛି ?

ଏହି ବିଲ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅର୍ଜୁନ ରାମ ମେଘୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ 2023 ସମ୍ବିଧାନ (ଏକ ଶହ ଏବଂ ଅଷ୍ଟାଦଶ ସଂଶୋଧନ) ବିଲ୍ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲ୍ । ଆମେ ଧାରା 239AA ସନ୍ନିବେଶ କରୁଛୁ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ 33 ପ୍ରତିଶତ ମହିଳା ନ୍ୟାସନାଲ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ଟେରିଟୋରୀ (ଏନସିଟି) ଦିଲ୍ଲୀରେ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇବେ । ଏହା ପରେ, ଆମେ ଧାରା 330A ରେ ସଂଶୋଧନ କରୁଛୁ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ଲୋକସଭାରେ ଏସସି / ଏସଟି ପାଇଁ ସିଟ୍ ସଂରକ୍ଷଣରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ 33 ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ କହୁଛୁ ।

ବିଲକୁ ନେଇ 10 ବଡ଼ କଥା...

• 1- ନୂତନ ଆର୍ଟିକିଲ୍- 330A: ଲୋକସଭାରେ ଏସସି ଏବଂ ଏସଟି ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣ, ଏସସି-ଏସଟି ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନ ଗୁଡିକର 1/3 ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ । ଏଥି ସହିତ ଲୋକସଭାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହେବାକୁ ଥିବା ମୋଟ ସିଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ 3ଟି ସିଟ୍ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ ।
• A- SC-ST ମହିଳାମାନେ ପୃଥକ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇବେ ନାହିଁ । ଏସସି ଏସଟି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏହା ସହିତ ହିଁ କରାଯାଇଛି । ଯଦି ସରଳ ଶବ୍ଦରେ ବୁଝା ଯାଏ, ଲୋକସଭା ଏବଂ ବିଧାନସଭା ଆସେମ୍ବଲିରେ ସିଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ଏସସି-ଏସଟି ବର୍ଗ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଛି । ସେଥିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ 33 ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଆଯିବ । ଲୋକସଭାରେ ଏସସି ପାଇଁ 84ଟି ସିଟ୍ ଏବଂ ଏସଟି ପାଇଁ 47 ଟି ସିଟ୍ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଛି । ଏହି ବିଲ୍ ଆଇନ୍ ହେବା ପରେ 84ଟି ଏସସି ସଂରକ୍ଷିତ ସିଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ 28 ଟି ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଥିବାବେଳେ 47 ଟି ଏସଟି ସିଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ 16 ଟି ସିଟ୍ ମହିଳାଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ ।
• B- ଏହି ବିଲ୍ ଆଇନ୍ ହେବା ପରେ ଲୋକସଭାରେ ମହିଳା ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ 181 ଟି ସିଟ୍ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୃହରେ ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 82 ।
• 2- 239AA: ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନସଭାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସିଟ୍ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ । ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନଗୁଡିକର 1/3 ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ, ମୋଟ ଆସନଗୁଡିକର 1/3 ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହେବ । ସଂସଦ ଦ୍ବାରା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିବା ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସିଟ୍ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ। ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନସଭାର 70 ଟି ସିଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ 23 ଟି ମହିଳା ହେବ।
• 3- ନୂତନ ଆର୍ଟିକିଲ୍-332ଏ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ସିଟ୍, ଏସସି ଏବଂ ଏସଟି ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନଗୁଡିକର 1/3 ଟି ଏସସି ଏବଂ ଏସଟି ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ । ସିଧାସଳଖ ନିର୍ବାଚନ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହେବାକୁ ଥିବା ମୋଟ ସିଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ 3 ଟି ସିଟ୍ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ ।
• 4- ନୂତନ ଆର୍ଟିକିଲ୍- 334ଏ: ପ୍ରଥମେ ଜନଗଣନାର ସମ୍ପୃକ୍ତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ଏବଂ ଡିଲିମିଟ୍ କରାଯିବା ପରେ ଏହି ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ । ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନଗୁଡିକର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିସ୍ତାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବ ।
• 5- କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍କୁ 'ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନା ଆକ୍ଟ' ନାମରେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି ।
• 6- ଏହି ବିଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ ମହିଳାମାନେ 15 ବର୍ଷ ପାଇଁ ଲୋକସଭା ଏବଂ ଆସେମ୍ବଲିରେ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇବେ । ଯଦି 15 ବର୍ଷ ପରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଆହୁରି ବଢାଇବାକୁ ହେବ, ତେବେ ବିଲକୁ ପୁଣିଥରେ ଗୃହର ଟେବୁଲରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ପଡିବ।
• 7- ରାଜ୍ୟସଭାରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେଠାରେ ଏକ ବିଧାନ ପରିଷଦ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି ।
• 8- ଲୋକସଭାରେ ଓବିସି ବର୍ଗ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣର କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ।
• 9- 2026 ପରେ ଦେଶରେ ଲୋକସଭା ଆସନକୁ ସୀମିତ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଏହି ସଂରକ୍ଷଣ ପରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ । ସେହି ଅନୁଯାୟୀ, 2024 ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଏହି ଆଇନ ସେଠାରେ ରହିବ ନାହିଁ ।
• 10- 33 ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ କେବଳ ଲୋକସଭା ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନସଭାରେ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ।

English summary

What is Women Reservation Bill ? Know 10 Important Things About Bill...