ନିର୍ବାଚନ ଆଚରଣ ବିଧି କ’ଣ ? ଏହା କେତେବେଳେ ଏବଂ କାହା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଏ , ଜାଣନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ

ଆଜି ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୪ ର ତାରିଖ ଘୋଷଣା ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଅପରାହ୍ନ ୩ ଟାରେ ଏକ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀ ହେବ ଯେଉଁଥିରେ ନିର୍ବାଚନ ତାରିଖ ଘୋଷଣା କରାଯିବ । ଖବର ଅଛି ଯେ ଏଥର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ସାତରୁ ଆଠଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହୋଇପାରେ। ଲୋକସଭା ସହିତ ଓଡିଶା, ସିକ୍କିମ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବିଧାନସଭା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ, ତେଣୁ ଏହି ନିର୍ବାଚନର ତାରିଖ ମଧ୍ୟ ଆଜି ଘୋଷଣା କରାଯିବ। ଗତ ଥର ଏପ୍ରିଲ-ମେ ମାସରେ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଏଥର ମଧ୍ୟ ସମାନ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ।

election code of conduct

୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନର ତାରିଖ ଘୋଷଣା ପରେ, ନିର୍ବାଚନ ଆଚରଣ ବିଧି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଯାହାକି ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦଳ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ନିର୍ବାଚନ ତାରିଖ ଘୋଷଣା ସହିତ ନିର୍ବାଚନ ଆଚରଣ ବିଧି ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ହେଉ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ସରକାର ହୁଅନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ନିର୍ବାଚନ ଆଚରଣ ବିଧି ମାନିବାକୁ ବାଧ୍ୟ।

ନିର୍ବାଚନ ଆଚରଣ ବିଧି କ'ଣ ?

ଯେତେବେଳେ ବି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ, ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ, ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ମୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବ। ଏହା ଅଧୀନରେ କିଛି ନିୟମ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ସଂପୃକ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡିକ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ନିର୍ବାଚନ ଆଚରଣ ବିଧି ନିର୍ବାଚନ ତାରିଖ ଘୋଷଣା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବ।

ଯଦି କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ଦଳର କୌଣସି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଆଦର୍ଶ ଆଚରଣ ବିଧି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଏହା ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇପାରେ । ଯଦି ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, ଏକ ଅପରାଧିକ ମାମଲା ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇପାରେ, ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଜେଲ ହୋଇପାରେ ।

ରାଜନୀତି ସଭାଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ:
1.ବୈଠକର ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମୟ ବିଷୟରେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ସୂଚନା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍।
2.ପ୍ରଥମେ ମିଟିଂ ସ୍ଥାନରେ ଲାଉଡ ସ୍ପିକର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ ।
3.ଦଳ କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଆଗରୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ ଯେ ସେମାନେ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ନିଷେଧାଦେଶ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନୁହେଁ।
4.ବୈଠକର ଆୟୋଜକମାନେ ପୋଲିସକୁ ବ୍ୟାଘାତକାରୀଙ୍କ ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ନିୟମ:
1.କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଅଭିଯୋଗ ପାଇଁ କୌଣସି ସୁଯୋଗ ଛାଡନ୍ତୁ ନାହିଁ |
2.ସରକାରୀ ଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
3.ଏହି କାମ ପାଇଁ ସରକାରୀ ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ କର୍ମଚାରୀ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
4.ପାର୍ଟିର ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ବିମାନ ଏବଂ ଯାନ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.ହେଲିପ୍ୟାଡକୁ ଏକଚାଟିଆ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
6.ବିଶ୍ରାମ ଗୃହ, ପୋଷ୍ଟ ବଙ୍ଗଳା କିମ୍ବା ସରକାରୀ ଆବାସ 7.ଉପରେ କୌଣସି ଏକଚାଟିଆ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
8.ସରକାରୀ ଟଙ୍କା ଉପରେ ବିଜ୍ଞାପନ ମାଧ୍ୟମରେ କୃତିତ୍ୱ ଗଣନା କରାଯିବ ନାହିଁ ।
9.ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ସର୍କିଟ ହାଉସରେ ରହିବେ ସେତେବେଳେ ସରକାରୀ ଗସ୍ତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯିବ।
10.କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକ କରିବ ନାହିଁ।

ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ:

1.ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନେ କୌଣସି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ, ଭୋଟର କିମ୍ବା ଗଣନାକାରୀ ଏଜେଣ୍ଟ ହେବେ ନାହିଁ।
2.ଯଦି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏକ ଘରୋଇ ବାସଭବନରେ ରୁହନ୍ତି, ତେବେ ଅଧିକାରୀମାନେ ଡାକିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେଠାକୁ ଯିବେ ନାହିଁ ।
3.ନିର୍ବାଚନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଆସିବେ ନାହିଁ।
4.ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ |
5. ବୈଠକ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦେବାବେଳେ କୌଣସି ଭେଦଭାବ ହେବ ନାହିଁ।

ସାଧାରଣ ନିୟମ:
1.କୌଣସି ଦଳ ଏପରି କିଛି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ଯାହା ପାର୍ଥକ୍ୟ ବଢ଼ାଇଥାଏ କିମ୍ବା ଜାତି ଏବଂ ଧାର୍ମିକ କିମ୍ବା ଭାଷା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଘୃଣା ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ ।
2.ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡିକର ସମାଲୋଚନା କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ନୀତିରେ କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
3.ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
4.ଭୋଟ ପାଇବା ପାଇଁ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ପ୍ରଥା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଲାଞ୍ଚ ଦେବା, ଭୋଟରଙ୍କୁ ହଇରାଣ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ।
5.ବିନା ଅନୁମତିରେ କାହାର କାନ୍ଥ, ଅଗଣା କିମ୍ବା ଜମି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
6.କୌଣସି ଦଳର ସଭା କିମ୍ବା ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ବାଧା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ କ'ଣ ?
1.ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ସମୟ, ଆରମ୍ଭ ସ୍ଥାନ, ମାର୍ଗ ଏବଂ ଶେଷ ସମୟ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପୋଲିସକୁ ଜଣାନ୍ତୁ ।
2.ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏପରି ହେବା ଉଚିତ ଯେ ଟ୍ରାଫିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ।
3.ଯଦି ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନେ ସେହି ଦିନ ଏବଂ ସମାନ ମାର୍ଗ ଦେଇ ଏକ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରଥମେ ସମୟ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ ।
4.ରାସ୍ତାର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବାହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
5.ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଏପରି ଜିନିଷ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯାହା ଉତ୍ସାହର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅପବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରେ ।

Notifications
Settings
Clear Notifications
Notifications
Use the toggle to switch on notifications
  • Block for 8 hours
  • Block for 12 hours
  • Block for 24 hours
  • Don't block
Gender
Select your Gender
  • Male
  • Female
  • Others
Age
Select your Age Range
  • Under 18
  • 18 to 25
  • 26 to 35
  • 36 to 45
  • 45 to 55
  • 55+