ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ କେତୋଟି ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିପାରିବେ, ଏଥି ପାଇଁ କଣ ରହିଛି ନିୟମ
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ୱାଏନାଡ ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିବେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଆମେଥୀଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିବେ କି ନାହିଁ ସନ୍ଦେହ ରହିଛି। 2019 ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଉଭୟ ଆମେଥୀ ଏବଂ ୱାଏନାଡରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ। ତେବେ ସେ ଆମେଥୀରୁ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ମୃତି ଇରାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଦୁଇଟି ଆସନରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିବା ଏହା ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ନୁହେଁ । 2014 ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ବାରାଣାସୀ ଏବଂ ଭୋଦୋଦରା ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରି ଉଭୟ ଆସନ ଜିତିଥିଲେ। 1957 ମସିହାରେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ଭାରତ ରତ୍ନ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ତିନିଟି ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିଥିଲେ।
ଜନ ସଂଗଠନ ତାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ମଥୁରା ଏବଂ ବଳରାମପୁରରୁ ଟିକେଟ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଲକ୍ଷ୍ନୌରୁ ନିର୍ବାଚନରେ ହାରିଗଲେ। ବଳରାମପୁରରୁ ଜିତିବା ପରେ ସେ ଲୋକସଭାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଯେକୌଣସି ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ କେତୋଟି ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ବାଚନ ଲପାରିବେ ?
ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ କେତେ ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିପାରିବେ ?
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଓକିଲ ଆଶିଷ ପାଣ୍ଡେଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ସିଟ୍ ଯେଉଁଥିରୁ କୌଣସି ପ୍ରାର୍ଥୀ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିପାରିବେ ସେ ଅଧିନିୟମ 1951 ର ଧାରା 33 (7) ରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସର୍ବାଧିକ ଦୁଇଟି ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିପାରିବେ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ଯେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ 1957 ମସିହାରେ 3 ଟି ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ। ବାସ୍ତବରେ, 1951 ପରେ, ଯେତେବେଳେ ରାଜନୀତିକ ଦଳମାନେ ଅନେକ ଆସନରୁ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦେଇଥିଲେ ସେତେବେଳେ ଏହିପରି ଅନେକ ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏହାର ଅନେକ କାରଣ ଥିଲା | ଅନେକ ଥର ଭୋଟ୍ କାଟିବା ପାଇଁ ଏହା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚେହେରା ଫିଲ୍ଡିଂ କରି ସର୍ବାଧିକ ଆସନ ପାଇବା ପାଇଁ ରଣନୀତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା 1996 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଲା ।
ଏହା ପରେ, ଅଧିନିୟମର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ 1951 ରେ ସଂଶୋଧିତ ହେଲା ଏବଂ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ହେଲା । ସଂଶୋଧନ ପରେ ଏକ ନିୟମ ହେଲା ଯେ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦୁଇଟିରୁ ଅଧିକ ଆସନରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯିଏ ଉଭୟ ସିଟ୍ ଜିତେ ତା'ର କ'ଣ ହେବ?
ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ସରକାରୀ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଅର୍ଥ ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। କାରଣ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦୁଇଟି ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରନ୍ତି, ଜିତିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଆସନ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହା କରିବା ପରେ ସେଠାରେ ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସରକାରୀ ଟ୍ରେଜେରୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ । 2014 ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଭଦୋଦରା ଏବଂ ବାରାଣାସୀରୁ ଜିତିଥିଲେ। ସେ ବାରାଣାସୀର ସାଂସଦ ହୋଇ ଭଦୋଦରା ଆସନ ଛାଡିଥିଲେ। ଯାହା ପରେ ସେଠାରେ ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ପଡିଲା।
2023 ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଆବେଦନ କରାଯାଇଥିଲା। ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଏକରୁ ଅଧିକ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ନକରିବାକୁ ଏକ ଆବେଦନ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। ଲୋକସଭାର ପ୍ରତିନିଧୀ ଅଧିନିୟମ 1951 ର ଧାରା 33 (7) ର ସାମ୍ବିଧାନିକତାକୁ ଏହି ଆବେଦନରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି କୁହାଯାଇଛି ।
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google