ଏମିତି ଦେଶ ଯାହାକୁ ଶାସନ କରିନାହାନ୍ତି ଇଂରେଜ, ଜାଣନ୍ତୁ କଣ ଥିଲା କାରଣ

Updated: Saturday, December 30, 2023, 14:42 [IST]

ଭାରତର ପଡୋଶୀ ଦେଶ ନେପାଳ ଇତିହାସରେ କେବେବି କାହାର ଦାସ ହୋଇପାରି ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ଏକ ଦେଶ ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଲୁଟ୍ କରି ବିନାଶ ଘଟାଇଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଏହି ଲୁଣ୍ଠନର ଚରମ ସୀମାକୁ ନେଇଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତକୁ 200 ବର୍ଷ ଶାସନ କରିଥିଲା । କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ ବ୍ରିଟିଶ ବିଶ୍ୱର 56 ଟି ଦେଶକୁ ଦାସ କରିଥିଲା। ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରିଟିଶର ପ୍ରାୟ 90 ପ୍ରତିଶତ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଏପରିକି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶର ଦାସତ୍ୱ ସ୍ବୀକାର କରିଥିଲା। ଦୁନିଆରେ ଏପରି ଅନେକ ଦେଶ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରିଟିଶର ଦାସ ନଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ନେପାଳ, ଭୁଟାନ, ଇରାନ, ସାଉଦି ଆରବ ଭଳି ଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ଏକ ଦେଶ ଅଛି | ଯାହା ଇତିହାସରେ କୌଣସି ବାହ୍ୟ ଶାସକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହୋଇନାହିଁ ।

ନେପାଳକୁ କେହି ଶାସନ କରିନଥିଲେ

ଭାରତର ପଡୋଶୀ ଦେଶ ନେପାଳ ଇତିହାସରେ କେବେବି କାହାର ଦାସ ହୋଇ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ଏକ ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଲୁଟ୍ କରି ବିନାଶ ଘଟାଇଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଏହି ଲୁଟକୁ ଚରମ ସୀମାକୁ ନେଇଗଲେ । ଦୁନିଆରେ କୌଣସି ଶକ୍ତି ବାକି ଅଛି ଯାହା ଭାରତକୁ ଲୁଟ୍ କରିନାହିଁ କିମ୍ବା ଲୁଟ୍ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିନାହିଁ | ଏହି ଲୁଟ୍ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତ ଉପରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଦୁଇ ଶତାବ୍ଦୀ ଶାସନ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ପଡୋଶୀ ଦେଶ ନେପାଳକୁ କେହି ଶାସନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। କୌଣସି ବିଦେଶୀ ଶକ୍ତି ନେପାଳକୁ ଦାସ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇ ନାହାଁନ୍ତି। ବିଦେଶୀମାନେ ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟରରୁ ଆସି ଦିଲ୍ଲୀକୁ କାବୁ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ଠାରୁ 600-700 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ନେପାଳରେ ପହଞ୍ଚି ନଥିଲେ।

ଏହାର କାରଣ କ'ଣ ଥିଲା?

ଯେତେବେଳେ କେହି ଶୁଣନ୍ତି ଯେ ନେପାଳକୁ କେହି ଶାସନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇ ନାହାଁନ୍ତି । ମନକୁ ଆସୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ବୋଧହୁଏ ନେପାଳରେ ଏପରି କିଛି ହୋଇ ନଥାନ୍ତା ଯାହା ସେଠାରେ ଶାସନ କରିବାକୁ ୱାରେଣ୍ଟ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏକ ଦେଶକୁ ଅଧୀନ କରିବା ଏବଂ ସେଠାରେ ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା କ୍ଷମତାର ସଙ୍କେତ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ତେବେ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯେକୌଣସି ଦେଶ ଉପରେ ଶାସନ କରାଯାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ତଥାପି ନେପାଳରେ ଏହା କରିପାରିଲା ନାହିଁ | ବାସ୍ତବରେ, ନେପାଳ ଏକ ଛୋଟ ଦେଶ କିମ୍ବା ଏକ ଗରିବ ଦେଶ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହା ଅଧିକୃତ ହୋଇନଥିଲା | ତିବ୍ଦତ, ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ନେପାଳ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା। ଏହି ମାର୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ।

ମୁସଲମାନ ଶାସକମାନେ ଶାସନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ

ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ମୁସଲମାନ ଶାସକମାନେ ନେପାଳକୁ ଶାସନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିନାହାଁନ୍ତି। 1349 ରେ ଶ୍ୟାମସୁଦ୍ଦିନ ଇଲିୟାସ ଶାହା ପ୍ରଥମେ ନେପାଳ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। କାଠମାଣ୍ଡୁକୁ ଲୁଟ୍ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ କିଛି ସମୟ ପରେ ଗୋରାଖ ସି ସାମସୁଦ୍ଦିନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ। ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମିର କାସୀମ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ନେପାଳ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ମିର କାସୀମଙ୍କ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ନେପାଳର ଗୋର୍ଖା ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଫେରି ଆସିଥିଲେ।

ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ପଡିଲା

ବ୍ରିଟିଶମାନେ ମଧ୍ୟ ନେପାଳକୁ ଶାସନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ଏଥିପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ବାସ୍ତବରେ, 1814 ରୁ 1816 ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ନେପାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ଯାହାକୁ ଗୋରଖ ଯୁଦ୍ଧ କୁହାଯାଉଥିଲା। ଗୋର୍କା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଯାହାକୁ ଆଜି ନେପାଳ କୁହାଯାଏ। ଏବଂ ପୂର୍ବ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ସମଗ୍ର ଭାରତ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିନଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଶିଖ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଦମନ କରାଯାଇଥିଲା, ଗୋର୍ଖା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମୟରେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା, ସେମାନେ କାବୁ କରିଥିଲେ |

ଗୋରଖମାନେ ଆୱାଦକୁ କାବୁ କରିବାକୁ ମନସ୍ଥ କରିଥିଲେ | ଆୱାଦ ଯାହା ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଅଧୀନରେ ଥିଲା | ବ୍ରିଟିଶ ଏବଂ ଗୋର୍ଖା ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଫଳାଫଳ ମିଳି ନଥିଲା। ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା ଯାହାକୁ ସୁଗୁଲିର ଚୁକ୍ତି କୁହାଯାଏ | ଏହା ପରେ ଗୋରଖାମାନେ କୁମାଓନ୍ ଏବଂ ଗରୱାଲ୍ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ନେପାଳ ଉପରେ ଆଉ ଆକ୍ରମଣ ନକରିବାକୁ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଥିଲେ ।