ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଖାମେନିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ନିରବତା ବଙ୍ଗିଲେ ସିନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ,କହିଲେ ସରକାରଙ୍କ ନୀରବତା ବିଚଳିତ କରୁଛି

Published: Tuesday, March 3, 2026, 11:50 [IST]

ଖାମେନିଙ୍କ ହତ୍ୟା ଉପରେ ନୀରବତା 'ନିରପେକ୍ଷ ନୁହେଁ ବରଂ ତ୍ୟାଗ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନୀରବତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଲେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ । କେନ୍ଦ୍ରର ମତ ଉପରେ ଆଙ୍ଗୁଳି ଉଠାଇଛନ୍ତି ସୋନିଆ । ପୂର୍ବତନ କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ଇରାନ ଉପରେ ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ନୀରବତାକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ । କହିଥିଲେ ଯେ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଏକପାଖିଆ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ନୀରବତା ନୀତିରୁ ପଛଘୁଞ୍ଚା ସହିତ ସମାନ ।

ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ଇଂରାଜୀ ଖବରକାଗଜ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସରେ ତାଙ୍କର ଲେଖାରେ କହିଥିଲେ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ତାରିଖରେ, ଇରାନ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲା ଯେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା, ଆୟାତୋଲ୍ଲା ସୟଦ ଅଲ୍ଲୀ ହୋସେନି ଖାମେନି ମୃତ । ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ଟାର୍ଗେଟ ଆଟାକ୍‌ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଛି । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଶାସକ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ହତ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବଡ଼ ଫାଟ ଥିବା ନିଶ୍ଚିତ କରେ । ତଥାପି, ଏହି ଘଟଣାର ଆଘାତ ବ୍ୟତୀତ, ଆହୁରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କଥା କେନ୍ଦ୍ରର ନୀରବତା।

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନୀରବତାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ସେ ଆହୁରି ଲେଖିଛନ୍ତି, "ଭାରତ ସରକାର ଇରାନ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଉଲ୍ଲଂଘନ କିମ୍ବା ହତ୍ୟାକୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିଛନ୍ତି । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲର ବିଶାଳ ଆକ୍ରମଣକୁ ଅଣଦେଖା କରି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୟୁଏଇ ଉପରେ ଇରାନର ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ଆକ୍ରମଣକୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରେ ନିଜକୁ ସୀମିତ ରଖିଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ କିଛି କହି ନଥିଲେ । ପରେ, ସେ କିଛି ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୀତି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ଯାହା ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଅକାଉଣ୍ଟିତ ଆକ୍ରମଣ ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ ଭଲ ଭାବରେ ଚାଲୁଥିଲା।

ସେ ଆହୁରି ଲେଖିଛନ୍ତି, "ଆମ ଦେଶ ଜଣେ ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କ ଟାର୍ଗେଟେଡ୍ ହତ୍ୟା ପରେ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ କିମ୍ବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ନାହିଁ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନୀରବତାକୁ ସମାଲୋଚନା କରି ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ କହିଛନ୍ତି, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ନୀରବତା ନିରପେକ୍ଷ ନୁହେଁ। ଏହି ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଯୁଦ୍ଧର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଘୋଷଣା ବିନା ଓ ଚାଲୁଥିବା କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଛି।

ଜାତିସଂଘ ଚାର୍ଟରର ଧାରା ୨(୪) କୌଣସି ଦେଶର ଆଞ୍ଚଳିକ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ବିରୋଧରେ ଧମକ କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାରକୁ ନିଷେଧ କରେ। ଜଣେ ବସାହାରା ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟେଡ୍ ହତ୍ୟା ଏହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତ। ଯଦି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ନୀତିଗତ ଆପତ୍ତି ବିନା ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ତେବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନୀତିର କ୍ଷୟ ସାଧାରଣ ହୋଇଯାଏ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ରାଏଲ ଗସ୍ତ ପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣର ସମୟ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ ସୋନିଆ କହିଛନ୍ତି । ଏହି ସମୟ ଚିନ୍ତାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ଖାମେନିଙ୍କ ହତ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇସ୍ରାଏଲ ଗସ୍ତରୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ । ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସରକାରକୁ ତାଙ୍କର ସମର୍ଥନ ପୁନର୍ବାର କହିଥିଲେ । ଗାଜାରେ ସଂଘର୍ଷ ଫଳରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି । ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷକୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ରୋଧ ରହିଛି।

"ଯେତେବେଳେ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍‌ର ଅଧିକାଂଶ ଦେଶ, ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ଓ ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଭଳି ଭାରତର BRICS ଅଂଶୀଦାରମାନେ ଦୂରତା ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି । ସେତେବେଳେ ଭାରତର ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ରାଜନୈତିକ ସମର୍ଥନ, କୌଣସି ନୈତିକ ସତ୍ୟତା ବିନା, ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ବିଚଳିତକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଏହି ଘଟଣାର ପରିଣାମ ଭୂ-ରାଜନୀତିଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ବିସ୍ତାରିତ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାର ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ମହାଦେଶରେ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତର ମତ ନୀରବ ସମର୍ଥନକୁ ସୂଚିତ କରେ।

ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣର କଂଗ୍ରେସ ନିନ୍ଦା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କଂଗ୍ରେସ ନେତା କହିଛନ୍ତି । ଇରାନ ମାଟିରେ ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ ଓ ଟାର୍ଗେଟ୍ ହତ୍ୟାକୁ କଂଗ୍ରେସ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ନିନ୍ଦା କରିଛି । ଏହାକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଭୟଙ୍କର ପରିଣାମ ସହିତ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ବୃଦ୍ଧି ବୋଲି କହିଛି । ଆମେ ଇରାନବାସୀ ଓ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଶିଆ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପ୍ରତି ଆମର ଗଭୀର ସମବେଦନା ପ୍ରକାଶ କରିଛୁ । ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିଛୁ ଯେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ବିବାଦର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯେପରି ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୫୧ରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି।

ଏହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱର ସମାନତା, ହସ୍ତକ୍ଷେପ ନକରିବା ଓ ଶାନ୍ତିର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଐତିହାସିକ ଭାବରେ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ପରିଚୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ହୋଇଆସିଛି । ତେଣୁ, ଆଜିର ବର୍ତ୍ତମାନର ନୀରବତା କେବଳ କୌଶଳଗତ ନୁହେଁ । ଆମର ବର୍ଣ୍ଣିତ ନୀତି ସହିତ ବିପରୀତ ଦେଖାଯାଉଛି। ଭାରତ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହି ଘଟଣା ବିଶେଷ ଭାବରେ ଚିନ୍ତାଜନକ। ଇରାନ ସହିତ ଆମର ସମ୍ପର୍କ ସଭ୍ୟତାଗତ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଉଭୟ।

୧୯୯୪ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ଇସଲାମିକ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜାତିସଂଘ ମାନବାଧିକାର କମିଶନରେ ଭାରତ ବିରୋଧରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା । ତେହେରାନ ସେହି ପ୍ରୟାସକୁ ରୋକିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ସେହି ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୟରେ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟକରଣକୁ ରୋକିବାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।

ଇରାନ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ନିକଟରେ ଜାହେଦାନରେ ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ ସକ୍ଷମ କରିଥିଲା, ଯାହା ଗ୍ୱାଦର ବନ୍ଦର ଏବଂ ଚୀନ-ପାକିସ୍ତାନ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର ପାଇଁ ଏକ ରଣନୈତିକ ପ୍ରତିସନ୍ତୁଳନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ସେ ଆହୁରି ଲେଖିଛନ୍ତି, "ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାର ଏହା ମଧ୍ୟ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ ଯେ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୦୧ରେ, ତେହେରାନକୁ ତାଙ୍କର ସରକାରୀ ଗସ୍ତ ସମୟରେ, ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ସଭ୍ୟତାର ଆରମ୍ଭରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ସହିତ ଭାରତର ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କକୁ ଉଷ୍ମ ଭାବରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ। ସେହି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଚିହ୍ନିବା ଆମ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ନ ହୋଇପାରେ।

Published On March 3, 2026