PLANE CRASH: 'ମେଡେ' କଲ୍ କ'ଣ ? ପାଇଲଟ୍ କାହିଁକି ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ?

ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ବିମାନ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଅହମ୍ମଦାବାଦର ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ (ATC)କୁ 'ମେଡେ' କଲ୍ ଦେଇଥିଲା । ହେଲେ, ପାଇଲଟ୍ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ ନଥିଲେ, ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (DGCA) ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛି ।

ତେବେ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ପୂର୍ବରୁ ପାଇଲଟ ମେଡେ କଲ୍ ଦେଇଥିଲେ । ଏଟିସି ଏକ ମିନିଟ ଭିତରେ ମେଡେ କଲର ଯବାବ ଦେଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପାଇଲଟଙ୍କ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆସିନଥିଲା ।

'ମେଡେ! ମେଡେ! ମେଡେ!': ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ ?

'ମେଡେ' ତିନିଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି ହେଉଛି ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକ । 'ମେଡେ' ହେଉଛି ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ବିପଦ କଲ୍ । ଯାହା ପାଇଲଟ୍ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜାହାଜ ଦ୍ୱାରା ରେଡିଓ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିମାନ ପ୍ରତି ତୁରନ୍ତ ବିପଦରେ ଥିଲେ, ଏହି କଲ୍ କରାଯାଏ । ଏହା ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ ବିପଦ ସଙ୍କେତ ହେଉଛି ମେଡେ କଲ୍ ।

'ମେଡେ' କଲ୍ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ କଲ୍ । ଯାହା ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତି ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।

ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ "m'aider"ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ । ଯାହାର ଅର୍ଥ "ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ", ଏହା ରେଡିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ATC କିମ୍ବା ନିକଟସ୍ଥ ଅନ୍ୟ ବିମାନକୁ ପଠାଯାଏ । ପାଇଲଟମାନେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କିମ୍ବା ଉଦ୍ଧାର ସେବା ଦ୍ୱାରା ସମୟୋଚିତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକତା ପରିଚାଳନା ନିମନ୍ତେ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପାଇଁ 'Mayday' ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।

'ମେଡେ' ପଛରେ ଇତିହାସ-

'ମେଡେ' ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରଥମେ 1920 ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଏକ ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନର ଶ୍ରେୟ ଲଣ୍ଡନର କ୍ରୋଏଡନ୍ ବିମାନବନ୍ଦରର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ରେଡିଓ ଅଧିକାରୀ ଫ୍ରେଡେରିକ୍ ଷ୍ଟାନଲି ମକଫୋର୍ଡଙ୍କୁ ଯାଏ।

ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟତା ପାଇଁ ବାଛାଯାଇଥିଲା । ଯାହା ଏହାକୁ ରେଡିଓ ପ୍ରସାରଣରେ ସହଜରେ ଚିହ୍ନିତ କରିଥାଏ । 121.5 MHz ଏବଂ 243 MHz ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକୁ ବିମାନ ଚଳାଚଳରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ନିୟମିତ ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅବ୍ୟବହୃତ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ବିପଦ କଲ୍ ପାଇଁ ATC ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଏ । ପାଇଲଟ୍‌ଙ୍କ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଲୋକେଟର୍ ଟ୍ରାନ୍ସମିଟର (ELT) ସକ୍ରିୟ ହେବା ପରେ ଏହି ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିପଦ ସଙ୍କେତ ପ୍ରସାରଣ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି ।

'ମେଡେ' ଡିଷ୍ଟ୍ରେସ୍ କଲର ପ୍ରମୁଖ ଦିଗ-

ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ୱୀକୃତି: 'ମେଡେ'କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଇଛି । ଏହା ବ୍ୟବହାର ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଜାହାଜ କିମ୍ବା ବିମାନରୁ ଏକ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପାଇଁ ହୋଇଥାଏ ।

ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି: 'ମେଡେ' ଘୋଷଣାରେ ଇଞ୍ଜିନ ବିଫଳତା, ଗୁରୁତର ପାଣିପାଗ ମୁକାବିଲା, ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି, କିମ୍ବା ବିମାନ କିମ୍ବା ଜାହାଜରେ ଚିକିତ୍ସା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ।

ରେଡିଓ ଯୋଗାଯୋଗ: "ମେଡେ"ର ବିପଦ ଡାକକୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସିରେ ରେଡିଓ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରସାରିତ କରାଯାଏ । ଯାହା ପାଇଲଟ୍ କିମ୍ବା ନାବିକମାନଙ୍କୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ATC, ସାମୁଦ୍ରିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କିମ୍ବା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସତର୍କ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ ।

ବାସ୍ତବ ଜୀବନର ପରିସ୍ଥିତିରେ 'ମେଡେ' କିପରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?

ଯେତେବେଳେ ଏକ ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ପାଇଲଟମାନଙ୍କୁ କଠୋର ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ତାଲିମ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ 'ମେଡେ' ବିପଦ ଡାକ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ।

ମେଡେ ବିପଦ ଡାକ ପ୍ରକ୍ରିୟା:

ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ପରେ ପାଇଲଟ୍ ସ୍ପଷ୍ଟତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ତିନିଥର "ମେଡେ ମେଡେ, ମେଡେ" ଘୋଷଣା କରିବେ।
ଏହା ପରେ ବିମାନର କଲ୍ ସାଇନ୍ ଏବଂ ସ୍ଥିତି ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । ଯାହା ATC ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବିମାନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ।
ମେଡେ ବିପଦ ଡାକ ପାଇବା ପରେ ATC ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରେ।
ଆଖପାଖର ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ସତର୍କ କରାଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ମାର୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ ।
ଉଦ୍ଧାର ସେବା, ଯେପରିକି ଅଗ୍ନିଶମ ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ଦଳ, ବିମାନର ଆଗମନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଏ।
'ମେଡେ' କଲର ଗୁରୁତ୍ୱ-

ଜୀବନ ରକ୍ଷାକାରୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ: 'ମେଡେ' ଘୋଷଣା ଏକ ଜଟିଳ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ଆରମ୍ଭକୁ ସୂଚିତ କରେ ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ ସହାୟତା ଜରୁରୀ । କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବିମାନ କିମ୍ବା ଜାହାଜକୁ ସତର୍କ କରି, ବିପଦ ଡାକ ବିପନ୍ନ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ସହାୟତା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ସମନ୍ୱିତ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରେ ।

ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍: 'ମେଡେ' ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରୋଟୋକଲର ଏକ ମୂଳଦୁଆ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସଙ୍କଟର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ ।

ସଙ୍କଟ ପରିଚାଳନା: 'ମେଡେ' ବିପଦ ଡାକର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଲଟ୍, ନାବିକ ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସଙ୍କଟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ପଦବୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସୁରକ୍ଷା ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ ।

'ମେଡେ' କଲ୍ କେବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା-

ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ଫ୍ଲାଇଟ୍ 232 (1989): ଡେନଭରରୁ ଚିକାଗୋ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, DC-10 ବିମାନ ଏକ ଇଞ୍ଜିନ୍ ବିଫଳତା ଅନୁଭବ କରିଥିଲା ​​ । ପାଇଲଟ ATC ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ସତର୍କ କରି 'ମେଡେ' ବିପଦ ଡାକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଆୟୋୱାର ସିଓକ୍ସ ସିଟିରେ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ଅବତରଣ ସତ୍ତ୍ୱେ, 'ମେଡେ' କଲର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟବହାର ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲା ​​ଯେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଯାହା ଫଳରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ ।

US Airways ଫ୍ଲାଇଟ୍ 1549 (2009): US Airways ଫ୍ଲାଇଟ୍ 1549 ଉଡ଼ାଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ଏକ ହଂସ ଦଳକୁ ଧକ୍କା ଦେଇଥିଲା । ଯାହା ଫଳରେ ଉଭୟ ଇଞ୍ଜିନ୍ ବିଫଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ପାଇଲଟ୍, କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ଚେସ୍ଲି 'ସୁଲି' ସୁଲେନବର୍ଗର୍, 'ମେଡେ' ବିପଦ ଡାକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନ୍ୟୁୟର୍କର ହଡସନ୍ ନଦୀରେ ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଅବତରଣକୁ ଦକ୍ଷତାର ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ । 'ମେଡେ' କଲର ସଫଳ ବ୍ୟବହାର ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା । ଯାହା ଫଳରେ ସମସ୍ତ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ।

'ମେଡେ' ବିପଦ ଡାକ ବିମାନ ଚଳାଚଳରେ ଏକ ଜଟିଳ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏହା ଏକମାତ୍ର କଲ୍ ନୁହେଁ । ବିମାନ ଚଳାଚଳ ସମୟରେ କଲଗୁଡ଼ିକର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ବର୍ଗରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଛି: Mayday, Pan-Pan and Securite