ଶସ୍ତା ହେବ ବିଦ୍ୟୁତ୍! ସରକାର ବଦଳାଇଲେ ଏହି ନିୟମ , ଜାଣନ୍ତୁ ପ୍ରତି ୟୁନିଟ୍ କେତେ ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ ହେବ?

ଦେଶର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କୋଇଲା ଚାଳିତ ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ କଠୋର ସଲଫର ନିର୍ଗମନ ନିୟମକୁ କୋହଳ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତା ଶସ୍ତା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପାଇବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତି ୟୁନିଟ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମୂଲ୍ୟରେ 25 ରୁ 30 ପଇସା ହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ।

୨୦୧୫ ମସିହାରେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସମସ୍ତ ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ନିର୍ଗତ ଗ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକରେ ଉପସ୍ଥିତ ସଲଫର ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଫ୍ଲୁ ଗ୍ୟାସ୍ ଡିସଲଫ୍ୟୁରାଇଜେସନ୍ (FGD) ସିଷ୍ଟମ୍ ସ୍ଥାପନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଥିଲେ। ଏବେ ଏହି ନିୟମ କେବଳ ସେହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ ଯାହା 10 କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଯାହାର ଚାରିପାଖରେ 1 ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ସହର ଅଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦୂଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଅଣ-ପ୍ରାପ୍ତି ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ଲାଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ କେସ୍-ଟୁ-କେସ୍ ଆଧାରରେ ସମୀକ୍ଷା କରାଯିବ। ବାକି 79% ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ FGD ସ୍ଥାପନରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କାହିଁକି ନିଆଗଲା?

ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଏକ ରୋଲବ୍ୟାକ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ପୁନଃ-ମାଲିବ୍ରେସନ୍। IIT ଦିଲ୍ଲୀ, CSIR-NEERI ଏବଂ NIAS ଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ସଲଫର ଡାଇଅକ୍ସାଇଡର ସ୍ତର ଜାତୀୟ ମାନକ (NAAQS) ଠାରୁ ବହୁତ କମ୍। ସାଧାରଣତଃ ଏହି ସ୍ତର ପ୍ରତି ଘନ ମିଟରରେ 3 ରୁ 20 ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ ଥିବା ଜଣାପଡିଛି, ଯେତେବେଳେ ସୀମା ପ୍ରତି ଘନ ମିଟରରେ 80 ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାମ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, FGD ସିଷ୍ଟମ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପରିବେଶଗତ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି କରିପାରେ। NIAS ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସାରା ଦେଶରେ FGD ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା 2025 ରୁ 2030 ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ 69 ନିୟୁତ ଟନ୍ ଅତିରିକ୍ତ CO2 ନିର୍ଗମନ ହୋଇପାରେ।

ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ ଲାଭ?

ସରକାରୀ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, FGD ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ ଏବଂ ପ୍ରତି ମେଗାୱାଟ୍ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୧.୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ। ଏବେ, ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିପାରିବେ ଏବଂ ଗ୍ରାହକମାନେ ସିଧାସଳଖ ଲାଭ ପାଇବେ। ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଆମେ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ-ଭିତ୍ତିକ ଏବଂ ବ୍ୟବହାରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖୁଛୁ।