ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ କେତେ ଆସନ ଜିତିଥିଲା ? ସେତେବେଳେ ଦେଶରେ କେତେ ଭୋଟର ଥିଲେ ?

Published: Tuesday, February 10, 2026, 9:28 [IST]

ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ। ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଜନସାଧାରଣ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଫେବୃଆରୀ 10 ତାରିଖ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ। ଏହି ତାରିଖରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କଂଗ୍ରେସ ଦଳ କେତେ ଆସନ ଜିତିଥିଲା।

ନିର୍ବାଚନ କେବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା?
୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ପରେ, ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ୧୯୫୦ ମସିହାରେ, ସୁକୁମାର ସେନ୍ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ହୋଇଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ଗୋଟିଏ ମାସ ପରେ, ଭାରତୀୟ ସଂସଦ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଆଇନ ପାସ୍ କରିଥିଲା, ଯାହା ସଂସଦ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଭାରତରେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୫, ୧୯୫୧ ରୁ ଫେବୃଆରୀ ୨୧, ୧୯୫୨ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତୁଷାରପାତ ଯୋଗୁଁ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ଭୋଟ ଗ୍ରହଣ ୧୯୫୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରରେ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇନଥିଲା। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ୬୮ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଦେଶରେ କେତେ ଜଣ ଭୋଟର ଥିଲେ?
୧୯୫୧ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୬୧,୦୮୮,୦୯୦ ଥିଲା। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୭୩,୨୧୨,୩୪୩ ଜଣ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଭୋଟର ଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ୨୧ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସର ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଭୋଟର ତାଲିକା ଟାଇପ୍ ଏବଂ ସଂକଳନ କରିବା ପାଇଁ ୧୬,୫୦୦ କ୍ଲର୍କଙ୍କୁ ଛଅ ମାସର ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ମୋଟ ୧୯୬,୦୮୪ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।

ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ କ'ଣ ହେଲା?
ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ମୋଟ ୪୮୯ ଆସନ ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମୋଟ ୧୯୪୯ ଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ। ଫେବୃଆରୀ ୧୦ ତାରିଖରେ ଯେତେବେଳେ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ନେହେରୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କଂଗ୍ରେସ ୪୮୯ ଲୋକସଭା ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ୨୪୯ଟିରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ବହୁମତ ହାସଲ କଲା। ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ, କଂଗ୍ରେସ ୪୫% ଭୋଟ ଏବଂ ୩୬୪ଟି ଆସନ ପାଇଲା। ସମାଜବାଦୀ ଦଳ ୧୧% ଭୋଟ ସହିତ ୧୨ଟି ଆସନ ପାଇଲା। କିଷାନ ମଜଦୁର ପ୍ରଜା ଦଳ ୫.୭୯% ଭୋଟ ସହିତ ୯ଟି ଆସନ ପାଇଲା। ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ୩.୨୯% ଭୋଟ ଏବଂ ୧୬ଟି ଆସନ ପାଇଲା। ଅବଶିଷ୍ଟ ଆସନ ଅନ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଜିତିଲେ। କଂଗ୍ରେସର ବିଜୟ ସହିତ, ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Published On February 10, 2026