ବଦ୍ରିନାଥରୁ ପୁରୀ... ଏହି 7ଟି ସ୍ଥାନରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି

Updated: Monday, September 8, 2025, 9:42 [IST]

ଶ୍ରାଦ୍ଧ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ବ୍ରତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ, ସ୍ମୃତି ଏବଂ କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଏକ ଉପାୟ। ଏହା ହେଉଛି ପବିତ୍ର ସମୟ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଆମର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଆତ୍ମାର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମନେ ପକାଇଥାଉ। ଏହି ସମୟରେ ତର୍ପଣ, ପିଣ୍ଡଦାନ ଏବଂ ଦାନ ଭଳି ପୂଜା କରାଯାଏ। ସନାତନ ଧର୍ମର ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସିଧାସଳଖ ଆମର ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

ଭାରତରେ ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କେଉଁ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ? ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସେମାନଙ୍କର ସୁଖ, ସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଯାଏ ।

୧. ଗୟା, ବିହାର
ଗୟା ବିଷୟରେ ଏକ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସାତ ପିଢ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ବିହାରର ଗୟାରେ ଫାଲଗୁ ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁପଦ ମନ୍ଦିରରେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଏବଂ ତର୍ପଣର ପରମ୍ପରା ଅଛି। କୁହାଯାଏ ଯେ ଏଠାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଚିହ୍ନ ରହିଛି। ପୌରାଣିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ସୀତା ଜୀ ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ମୁକ୍ତିଧାମ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପିତୃପକ୍ଷ ସମୟରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି।

. ବାରାଣସୀ , ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ
କାଶୀକୁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ନଗରୀ କୁହାଯାଏ। ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ମୋକ୍ଷର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଥାଏ। ଏଠାରେ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ଘାଟ ସହିତ ପିଶ୍ଚିମୋଚନ କୁଣ୍ଡରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏବଂ ପିଣ୍ଡଦାନର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଛି। କୁହାଯାଏ ଯେ ଗୟା ଯିବା ପୂର୍ବରୁ କାଶୀରେ ତ୍ରିପିଣ୍ଡି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ ଶିବଲୋକକୁ ନେଇଯାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

୩. ଆହ୍ଲାବାଦ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ
ପ୍ରୟାଗରାଜ କିମ୍ବା ଆହ୍ଲାବାଦର ନାମ ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ଆମ ମନକୁ ପ୍ରଥମେ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳ ଆସେ। ଏଠାରେ କୁମ୍ଭ ଏବଂ ଅର୍ଦ୍ଧ କୁମ୍ଭ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସଙ୍ଗମ ଘାଟକୁ ପିତୃ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଲୋକମାନେ ଶୁଭ ତିଥିରେ ଏଠାକୁ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଏବଂ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଆସନ୍ତି।

୪. ହରିଦ୍ୱାର, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ
ଗଙ୍ଗା କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ହରିଦ୍ୱାରକୁ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମୋକ୍ଷ ନଗରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କୁଶାବର୍ତ୍ତ ଘାଟ ଏବଂ ନାରାୟଣ ଶିଳାରେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ବିଶେଷକରି ହର କି ପାଉଡ଼ିରେ କରାଯାଉଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳପ୍ରଦ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ଯଦି କୌଣସି ଆତ୍ମା ଭୂତ ଜୀବନର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପୀଡିତ, ତେବେ ନାରାୟଣ ଶିଳାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପକ୍ଷ ସମୟରେ ହରିଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ହୋଇଥାଏ।

. ବଦ୍ରିନାଥ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ
ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ବଦ୍ରିନାଥ ଧାମ କେବଳ ଚାରିଧାମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ନୁହେଁ ବରଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ। ବ୍ରହ୍ମକପାଳ ଘାଟ ବଦ୍ରିନାଥ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଭଗବାନ ଶିବ ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ। ତେଣୁ ଭକ୍ତମାନେ ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଶେଷ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଶୁଭ ମନେ କରନ୍ତି। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, କୁହାଯାଏ ଯେ ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଗୟା ଅପେକ୍ଷା ଅନେକ ଗୁଣ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇଥାଏ।

୬. ଦ୍ୱାରକା, ଗୁଜରାଟ
ଗୁଜରାଟର ଦ୍ୱାରକା ସହରକୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଦ୍ୱାରକାଧୀଶ ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ, ପିତୃପକ୍ଷ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏବଂ ପିଣ୍ଡଦାନ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି। ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

7। ପୁରୀ, ଓଡିଶା
ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଧାମ ଚାରିଧାମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଏକ ଭବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଅଛି। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ପିତୃପକ୍ଷ ସମୟରେ ଏଠାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାର ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏଠାରେ କରାଯାଉଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ ମୋକ୍ଷ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତ ପୁରୀକୁ ଆସନ୍ତି।