‘ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ଏକ ପାରିବାରିକ ବ୍ୟବସାୟ'

କଂଗ୍ରେସ ଏମପି ଶଶି ଥରୁରଙ୍କ ବଂଶବାଦ ରାଜନୀତି ଉପରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷାମୂଳକ ସ୍ଥିତିରେ ଥିବା ବେଳେ, ଭାଜପା ଏକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଦଳକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛି। ଏକ ଲେଖାରେ ଶଶି ଥରୁର ଭାରତର ବଂଶବାଦ ରାଜନୀତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଲେଖାଟିର ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା 'ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ଏକ ପାରିବାରିକ ବ୍ୟବସାୟ।' ଥରୁର ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରକୁ ବଂଶବାଦ ରାଜନୀତିର ଆରୋପ ଲଗାଇ କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

କଂଗ୍ରେସ ଏମପି ପ୍ରମୋଦ ତିୱାରୀ ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଶଶି ଥରୁରଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ଜବାବ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି, 'ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଏହି ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ନିଜ ଜୀବନ ବଳିଦାନ ଦେଇ ନିଜକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ। ଦେଶ ସେବା ପାଇଁ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜୀବନ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯଦି କେହି ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରର ବଂଶବାଦ ବିଷୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି, ତେବେ ଦେଶର ଅନ୍ୟ କେଉଁ ପରିବାର ଏତେ ତ୍ୟାଗ, ସମର୍ପଣ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇଛି? ଏହା କ'ଣ ଭାଜପା?'

କଂଗ୍ରେସ ନେତା ରସିଦ ଆଲଭି କହିଛନ୍ତି ଯେ ପରିବାର ଇତିହାସ ଯୋଗୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସେ କହିଛନ୍ତି, 'ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ, ଲୋକମାନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି। କେବଳ ତାଙ୍କ ପିତା ଏମପି ଥିଲେ ବୋଲି ଆପଣ କାହାକୁ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟୁଛି। ଆପଣ ଏହାକୁ କିପରି ଏଡାଇ ପାରିବେ?'

କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଉଦିତ ରାଜ ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରର ବଂଶବାଦ ରାଜନୀତିକୁ ସମର୍ଥନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପୁଅ ଡାକ୍ତର ହୁଏ, ଏବଂ ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପୁଅ ବ୍ୟବସାୟୀ ହୁଏ। ରାଜନୀତି ମଧ୍ୟ ଏହାର ବ୍ୟତିକ୍ରମ ନୁହେଁ। ଯଦି ଜଣେ ରାଜନେତାର ଅପରାଧିକ ଇତିହାସ ଥାଏ, ତେବେ ଏହା ଆମ ସମାଜର ବାସ୍ତବତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଜାତି ଏବଂ ପରିବାର ଆଧାରରେ ନିର୍ବାଚନ ଟିକେଟ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ। ଉଦିତ ରାଜ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ବରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ବଂଶବାଦ ରାଜନୀତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାର ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ସମୟରେ, କେନ୍ଦ୍ରରେ କ୍ଷମତାସୀନ ଭାଜପା ଦଳ ଥରୁରଙ୍କ ବୟାନ ଉପରେ କଂଗ୍ରେସକୁ ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ କରିଛି। ଭାଜପା ମୁଖପାତ୍ର ଶହଜାଦ ଜୟହିନ୍ଦ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଶେୟାର କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପୋଷ୍ଟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଶଶି ଥରୁର ଭାରତର 'ପରିବାରବାଦ ପିଲା' ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ 'ଛୋଟ ପରିବାରବାଦ ପିଲା' ତେଜସ୍ବୀ ଯାଦବଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଟାର୍ଗେଟ କରିଛନ୍ତି। ଶହଜାଦ ଲେଖିଛନ୍ତି, 'ଡକ୍ଟର ଥରୁର ଜଣେ ସାହସୀ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ସେ 'ନେପୋ କିଡ' କିମ୍ବା 'ରାଜବଂଶର ନବାବ' ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଟାର୍ଗେଟ କରିଛନ୍ତି।