ଜି-20 ସମ୍ମିଳନୀ: ଯୋଗ ଦେଲେ 29ଟି ଦେଶ, ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି 4100 କୋଟି; ବଡ ପ୍ରଶ୍ନ, ଭାରତକୁ ମିଳିବ କ’ଣ ?

G-20 Summit: ଆଜି ଶନିବାର (9 ସେପ୍ଟେମ୍ବର) ଏବଂ ଆସନ୍ତାକାଲି ରବିବାର (10 ସେପ୍ଟେମ୍ବର) ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି ଜି-20 ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ । ଯେଉଁଥିରେ 29ଟି ଦେଶର ନେତାଙ୍କ ସମାବେଶ ହୋଇଛି ।

ସେହିପରି ପ୍ରାୟ 100 ମିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଅର୍ଥାତ୍ 4100 କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି । ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚକୁ 12 ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଯେଉଁଥିରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ରାସ୍ତା ସଫା କରିବା, ଫୁଟପାଥ୍ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ରାସ୍ତାଘାଟ ଚିହ୍ନ ଏବଂ ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ତେବେ ଏଠାରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ମନରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି । ଯେ, ଏହି ଜି -20 ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରି ଭାରତ କ'ଣ ପାଇବ ? ତାହା ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଋଷର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁ ନାହାଁନ୍ତି ।

କହିରଖୁ କି, ଗତ ବର୍ଷ ଜି-20 ର ହୋଷ୍ଟିଂ ଅଧିକାର ପାଇବା ପରେ ଭାରତ ସରକାର ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଦେଶର 50 ରୁ ଅଧିକ ସହରରେ ପ୍ରାୟ 200 ଟି ବୈଠକ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଜି -20 ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ-20ର 20ଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଯାହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅର୍ଥନୈତିକ, କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥାଏ । ଏହାର ସମାଧାନ ଖୋଜିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରେ ।

ଆଜି ଜି-20 ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି 3ଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜି -20 ର ଆକ୍ସନ୍ ପ୍ଲାନ୍ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ (SDGs) କୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ । ଏହି 2 ଦିନିଆ ବୈଠକ, 3 ଟି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ । ଏହି ଥିମ୍ ହେଉଛି - ଗୋଟିଏ ପୃଥିବୀ, ଗୋଟିଏ ପରିବାର ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟତ । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ପରିବେଶ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ । ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟତ ଅଧୀନରେ, ସମସ୍ତ ନେତା ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ । ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜି -20 ବୈଠକରେ ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଆସିପାରେ । ୟୁକ୍ରେନ ଏବଂ ଋଷ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଗତ ଦେଢ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଛି ।

ଜି-20 ସମ୍ମିଳନୀରୁ ଭାରତ କ'ଣ ପାଇବ ?

• 1. ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଭାରତର ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଦୃଢ ହେବ । ଏହି ବୈଠକ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ୟୁକ୍ରେନ-ଋଷ ଯୁଦ୍ଧ ହେତୁ ଦୁନିଆର ଅଧିକାଂଶ ଦେଶ ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
• ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜି-20 ବୈଠକରେ ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିବା ଏକ ବଡ ଆହ୍ୱାନ ହେବ । କାରଣ ଋଷ ବିରୋଧରେ ଦୃଢ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଥିବା ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଏହି ସଭାରେ ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି । ସେହିପରି ଭାରତରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ବୈଠକରେ ଯଦି ଗୋଟିଏ ପୃଥିବୀ, ଗୋଟିଏ ପରିବାର ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସମାଧାନ ମିଳିବ । ତେବେ ବିଶ୍ୱରେ ଭାରତର ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଅଧିକ ସଶକ୍ତ ହେବ ।

• 2. ଅର୍ଥ ବିନିଯୋଗର ସମ୍ଭାବନା: ଜି-20 ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ 75 ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶ ଅଛି । ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକା, ଚୀନ୍ ଏବଂ ଋଷ ଭଳି ଦେଶ ଏଥିରେ ଜଡିତ ଅଛନ୍ତି । ଜି-20 ବୈଠକ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ।
• ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜି-20 ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଆସୁଥିବା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା କରିବେ । କୁହାଯାଉଛି ଯେ ଏହି ବୈଠକରେ ମଡ୍ୟୁଲାର ଆଣବିକ ରିଆକ୍ଟର ଉପରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇପାରେ ।
• ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଜିଓ ଜେଟ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଆଗକୁ ବଢାଇ ପାରନ୍ତି । ସେହିଭଳି ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନ ସହିତ ରଣନୀତିକ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ।

• 3. ବିଶ୍ୱରେ ଭାରତର ନେତୃତ୍ୱର ଧାରଣା ବଦଳିବ: ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆମେରିକା, ଋଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ନିଜକୁ ନେତା ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଜି-20 ବୈଠକ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୌଡ଼ରେ ଯୋଗ ଦେଇଛି ।
• ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଜି-20 ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଭାରତ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛି । ଆଫ୍ରିକୀୟ ୟୁନିଅନକୁ ଜି-20 ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚୀନ୍ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ୍ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି । ଯାହା ଫଳରେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ୟୁନିଅନ ଜି-20ର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟତା ମିଳିପାରିଛି । ଏହା ପରେ ଆଫ୍ରିକା ଦେଶମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭାରତ ଏକ ବଡ ଆଡଭୋକେଟ୍ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି ।

ଆଫ୍ରିକୀୟ ୟୁନିଅନ ଜି-20ର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟତା ମିଳିବା ପରେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ୟୁନିଅନକୁ ସ୍ୱାଗତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ୟୁନିଅନର ଆଗମନ ଜି-20 ପରିବାରକୁ ମଜବୁତ କରିଛି । ଆମେ ସହଭାଗୀତାକୁ ମଜବୁତ କରିବୁ ଯାହା ଏକ ଉତ୍ତମ ସମ୍ପର୍କ ଗଠନ ପାଇଁ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବ ।

English summary

Big Question, What will India Get From G-20 Summit 2023 ?