ଆଦାନୀ ପାୱାରକୁ ବଡ଼ ପେମେଣ୍ଟ ଦେଲା ବାଂଲାଦେଶ, ବିଦ୍ୟୁତ କ୍ରୟ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ସ୍ଥିର କଲା ଦେଶ

ଜୁନ୍ ମାସରେ ୪୩୭ ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ସର୍ବବୃହତ ଦେୟ ଦେଇ ବାଂଲାଦେଶ ଆଦାନୀ ପାୱାରର ବିଚାରାଧୀନ ଦେୟ, ବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କ୍ରୟ ଚୁକ୍ତିନାମା (PPA) ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କରିଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ବାଂଲାଦେଶର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ଭାବରେ ଆଦାନୀ ଗ୍ରୁପର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛି।

ବାଂଲାଦେଶ ଏବେ ନିୟମିତ ଦେୟ ଦେଉଛି। ଏହା ସହିତ, ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ଭାବରେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ମାସର ବିଲିଂ ସମକକ୍ଷ ଏକ ଲେଟର ଅଫ୍ କ୍ରେଡିଟ୍ (LC) ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେୟ ପାଇଁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ରଖାଯାଇଛି, ଯାହା ଆଦାନିର ସ୍ଥିତିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁତ ମଜବୁତ କରିଛି। ସମସ୍ତ ଦେୟ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇଥିବାରୁ, ବାଂଲାଦେଶ ଆଦାନି ପାୱାରକୁ BPDB (ବାଂଲାଦେଶ ପାୱାର ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ବୋର୍ଡ) ସମୟସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ ଉଭୟ ୟୁନିଟ୍ ରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ କରିବାକୁ କହିଛି।

ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ବାଂଲାଦେଶ ଗତ 3-4 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତି ମାସରେ 90-100 ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଦେଉଥିଲା ଏବଂ ଜୁନ୍ ମାସରେ ଏହା 437 ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ଏକକାଳୀନ ଦେୟ କରିଥିଲା। ଏହି LC ଦୁଇ ମାସର ବିଲିଂ ସହିତ ସମାନ ଏବଂ ସାର୍ବଭୌମ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଆଦାନୀଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ଏକ ବହୁତ ଆରାମଦାୟକ ସ୍ଥିତିରେ ରଖିଛି। PPA ଯାଞ୍ଚ କରୁଥିବା ବାଂଲାଦେଶୀ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ଚିନ୍ତାର ସମାଧାନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳ ଦିଗ ମିଳିନାହିଁ।

ଋଣଦାତାମାନେ ଆଦାନୀ ପାୱାର ଲିମିଟେଡର (APL) କ୍ରେଡିଟ୍ ରେଟିଂକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର AA ରୁ AA+ କୁ ଉନ୍ନତ କରିବାକୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ। ଆଦାନୀ ପାୱାର ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଗୋଡ୍ଡା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ 1600 MW ସମର୍ପିତ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ବାଂଲାଦେଶକୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ କରେ, ଯାହା ଦେଶର ମୋଟ ବିଦ୍ୟୁତ ଚାହିଦାର ପ୍ରାୟ 10%। BPDBର ମେରିଟ୍ ଅର୍ଡର ଡିସପ୍ୟାଚ୍ ତଥ୍ୟରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଆଦାନୀ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ମୂଲ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ ପ୍ରଦାନକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ।

୨୦୧୭ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ବାଂଲାଦେଶକୁ ୨୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ୧୦୦% ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବହିଷ୍କାର ସମେତ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା ​​ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଚାପ ପକାଇଥିଲା। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆଦାନୀ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪ରେ ଏହାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣକୁ ଅଧା କରିଦେଇଥିଲା। ବାଂଲାଦେଶ କିଛି ଦେୟ ଦେବା ପରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ୧୬୦୦ ମେଗାୱାଟ୍ ଯୋଗାଣ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।

ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ବାଂଲାଦେଶ ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ମାସିକ 90-100 ନିୟୁତ ଡଲାର ଦେୟ କରିଛି ଏବଂ ଜୁନ୍ ମାସରେ 437 ନିୟୁତ ଡଲାରର ଏକ ବଡ଼ ଦେୟ ସମସ୍ତ ବକେୟା ପରିଶୋଧ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏକ ପୃଥକ ସହାୟକ କମ୍ପାନୀ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଗୋଡ୍ଡା ୟୁନିଟ୍‌କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଖ୍ୟ କମ୍ପାନୀ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଗଠନରେ ଉତ୍ତମ ସମନ୍ୱୟ ଆଣିଛି। ଏହି ବିକାଶଗୁଡ଼ିକ ଆଦାନୀ ପାୱାରର କ୍ରେଡିଟ୍ ରେଟିଂକୁ ଉନ୍ନତ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଏହାର ପାଣ୍ଠି ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ହ୍ରାସ କରିବ।

ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ବାଂଲାଦେଶ ସରକାର ଏବଂ ଆଦାନୀ ପାୱାର ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତିନାମାର ବୈଧତା ପ୍ରମାଣିତ କରେ। ଗୋଡ୍ଡା ପ୍ରକଳ୍ପ ବର୍ତ୍ତମାନ ସଫଳତାର ସହିତ ବାଂଲାଦେଶର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଭାବକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବାଂଲାଦେଶ ଜୁଲାଇ 2024 ଠାରୁ ମାସିକ ଦେୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା। ବିଦ୍ୟୁତ୍, କୋଇଲା ଏବଂ ତେଲ ଭଳି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନୀ କରିବା ପାଇଁ ଦେଶ ଏବେ ବି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଡଲାର ରାଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି।

ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ 2024 ରେ ଶେଖ୍ ହସିନା ସରକାରଙ୍କ ବିଦାୟ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଯୋଗୁଁ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା। କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିବା ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ସରକାର IMF ଠାରୁ 4.7 ବିଲିୟନ ଡଲାରର ବେଲଆଉଟ୍ ପ୍ୟାକେଜ ସହିତ ଅତିରିକ୍ତ 3 ବିଲିୟନ ଡଲାର ଋଣ ମଧ୍ୟ ମାଗିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ସରକାର ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ଆଦାନୀ ପାୱାର ଚୁକ୍ତିକୁ 'ଅସ୍ପଷ୍ଟ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଆଦାନୀ ବ୍ୟତୀତ, NTPC ଏବଂ PTC ଇଣ୍ଡିଆ ଭଳି ଭାରତର ଅନ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ବାଂଲାଦେଶକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି।