ଚିତା ବିଷୟରେ 15 ଟି କୌତୁହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ, ପଢନ୍ତୁ

ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିକାର ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହେତୁ ଚିତା ଭାରତରେ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। 1952 ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଦେଶରେ ଚିତା ବିଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଚିତା ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପ୍ରାଣୀ ।

ନାମିବିଆରୁ ଆଠଟି ଚିତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର କୁନୋ ନାଶନାଲ ପାର୍କରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ ଚିତାଙ୍କୁ ଛାଡିଥିଲେ । ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ୱାରେଣ୍ଟିନରେ ଅଛନ୍ତି । କିଛି ଦିନ ସେମାନଙ୍କ ଗତିବିଧିକୁ ନଜର ରଖାଯିବା ପରେ ଏନକ୍ଲୋଜରକୁ ସିଫ୍ଟ କରାଯିବ ।

ଚିତାବାଘର ଆଗମନ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଉତ୍ସାହ । "ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ବହୁତ ଖୁସି ଅଛନ୍ତି। ଆମେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଏକର ଜମିରେ ମୋରାୱାନରେ ଏକ ରିସୋର୍ଟ ନିର୍ମାଣ କରୁଛୁ ଯେଉଁଥିରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ 14 ଟି କୋଠରୀ, ସୁଇମିଂ ପୁଲ୍, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବିଧା ରହିବ ବୋଲି ପୂର୍ବତନ ରାଜ ପରିବାରର ଋଷିରାଜ ସିଂ ପାଲପୁର ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ କହିଛନ୍ତି ।

ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିକାର ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହେତୁ ଚିତା ଭାରତରେ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। 1952 ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଦେଶରେ ଚିତା ବିଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଚିତା ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପ୍ରାଣୀ । ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଚିତା ବିଷୟରେ କିଛି କୌତୁହଳ ତଥ୍ୟ.....

1. ପୃଥିବୀର ଦ୍ରୁତତମ ପଶୁ ....

ଚିତା ତିନି ସେକେଣ୍ଡରେ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 112 କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଦୌଡିବାରେ ସକ୍ଷମ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତତମ ଜୀବ ଭାବରେ ପରିଣତ କରେ । ଏହା ଶିକାରକୁ 30 ସେକେଣ୍ଡରୁ ଆହୁରି କମ ସମୟରେ ଧରିପାରେ । ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଯେ ଏକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଚିତା ଫେରାରୀ ପରି ଏକ ସ୍ପୋର୍ଟ୍ସ କାରକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ । ଉଚ୍ଚ ବେଗରେ ଦୌଡ଼ିବା ବେଳେ ଚିତା ପ୍ରତି ମିନିଟରେ 150 ଥର ନିଶ୍ୱାସ ନେଇଥାଏ ।

2. ଦିନରେ ଶିକାର କରିଥାନ୍ତି
ସେମାନେ ହରିଣ ଏବଂ ପକ୍ଷୀ ଆଦି ଶିକାର କରିଥାନ୍ତି । ଚିତା ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଶୋଇଥାଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବଡ ବିଲେଇଙ୍କ ପରି ଦିନର ଉତ୍ତପ୍ତ ଅଂଶରେ ସକ୍ରିୟ ଥାଏ ।

3. ଚିତାର ଆଖି ସବୁବେଳେ ଶିକାର ଖୋଜୁଥାଏ
"ଯଦି ଚିତା ତାର ଶିକାରକୁ ଶୀଘ୍ର ହତ୍ୟା କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଛାଡିଦିଏ । ତେଣୁ ଏହାର ଶିକାରର ସଫଳତା ହାର 40 ରୁ 50 ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି ବୋଲି ଦିଲ୍ଲୀର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସାମ୍ବାଦିକ ଲେଖକ କବୀର ସଞ୍ଜୟ କହିଛନ୍ତି ।

4. ଏକାକୀ ଜୀବନଯାପନ କରେ
ମହିଳା ଚିତା ଏକାକୀ ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି । କେବଳ ସାଥୀ ପାଇଁ ଯୋଡି ହୁଅନ୍ତି । ତା'ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଛୁଆ ସହିତ ରହିଥା'ନ୍ତି । ପୁରୁଷମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଏକାକୀ ରୁହନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଚିତା ସହିତ ମିଶି ପୁରୁଷ ଚିତା ଶିକାର କରିଥାଏ ବୋଲି କବୀର ସଞ୍ଜୟ କହିଛନ୍ତି।

5. ଏହାର ଭୋଜନ ସଞ୍ଚୟ କରେ ନାହିଁ
ଅନ୍ୟ ସିଂହ, ବାଘ ଭଳି ସର୍ବଦା ତାଜା ମାଂସକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଥରେ ଏହାର ଶିକାର ହାତକୁ ଆସିଲେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ନମାରି ପାରିଲେ , ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡି ଦେଇଥାନ୍ତି । ଶିକାର ସଂଚୟ କରି ରଖନ୍ତି ନାହିଁ ।

6. ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଜନନ କରନ୍ତି ନାହିଁ
ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ଚିତାମାନଙ୍କର ଜେନେଟିକ୍ ଭିନ୍ନତା ସହିତ ଗୃହ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ତଥାପି 111 ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ 23 ଜଣଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି," ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ 180 ସ୍ବାକ୍ଷରକାରୀ ଦେଶକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା।

7. ଅନନ୍ୟ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା
ଚିତାମାନଙ୍କର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶ୍ବାସକ୍ରିୟା ପ୍ରଣାଳୀ ଅଛି ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦାନ୍ତରେ ଶିକାର କରନ୍ତି ଏହା ଚିତାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

8. ଚିତାର ଅର୍ଥ
'ଚିତା' ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ 'ଚିତ୍ରାକା'ରୁ ଆସିଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି' ଦାଗ '।

9. ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ
ସାରା ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିତା 2012 ରେ 5.95 ସେକେଣ୍ଡରେ 100 ମିଟର ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଚମତ୍କାର ଗତି ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସାରାର ଜାନୁୟାରୀ 21, 2016 ରେ 15 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

10. ଚିତା ଲାଞ୍ଜ
ଏକ ଚିତା ର ଲାଞ୍ଜ 66 ରୁ 84 ସେମି (26-33 ଇନ୍) ମାପ କରିପାରିବ ଯାହା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଶରୀରର ଓଜନ ସହିତ ଏକ ସନ୍ତୁଳନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଲାଞ୍ଜକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଶିକାରର ଗତିବିଧି ସହିତ ଆଡଜଷ୍ଟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗୋଡ଼ାଇବା ସମୟରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୋଡ଼ ହୋଇଥାଏ ।

11. ସେମାନେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି ନାହିଁ
ଚିତା ଗର୍ଜନ କରେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏକ ହାଉସକ୍ୟାଟ୍ ପରି ବୋବାଇଥାନ୍ତି । ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରିବା କିମ୍ବା ଘୁଞ୍ଚିବା ଭଳି ସ୍ମୃତି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରି ଚିତା ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଜନ କରିପାରନ୍ତି ସେମାନେ ପାନ୍ଥେରିନା ସବଫ୍ୟାମିଲିର ହୋଇଥିବାବେଳେ ଚିତା ଏହାର ଅଂଶ ନଥାନ୍ତି। କେବଳ ବିପଦ ବେଳେ ଚିତା ଗର୍ଜନ କରିଥାନ୍ତି ।

12. ଗଛରେ ଚଢିପାରେ ନାହିଁ
ଚିତା ମାନେ ଗଛରେ ଚଢିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦୌଡ଼ିବା ଏମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଅଧିକ ଉପଯୁକ୍ତ । କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଫଟୋ ଏବଂ ଭିଡିଓରେ ଚିତା ଗଛ ଚଢିଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।

13. ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଜୀବନକାଳ
ବିଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ କେବଳ 6,500 ରୁ ଅଧିକ ଚିତା ଦୁନିଆରେ ରହିଛନ୍ତି । କେବଳ ବୋଟସ୍ବାନ, ଇଥିଓପିଆ, ଇରାନ, କେନିଆ, ନାମିବିଆ, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ଜିମ୍ବାୱେ ଭଳି ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶରେ ରହିଛନ୍ତି। ଜଙ୍ଗଲରେ, ଚିତା 10-12 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିପାରେ । ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନେ 17 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ।
14. ଚିତା ବିନା ଖାଦ୍ୟରେ କେତେ ଦିନ ବଞ୍ଚନ୍ତି?
ଜଣେ ବୟସ୍କ ଚିତା ପାଞ୍ଚରୁ ଛଅ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ବିନା ବଞ୍ଚିପାରେ। କେବଳ କେବେ କେବେ ପାଣି ପିଇପାରେ ।

15. ଓଜନ
ଏକ ବୟସ୍କ ଚିତା ଏତେ ଓଜନ ଥାଏ । ଏହା ଏକ ବୃହତ ଆମେରିକୀୟ ବଣୁଆ ବିଲେଇ ସହିତ ସମାନ, ଅର୍ଥାତ୍ ଚାଳିଶରୁ 45 କିଲୋଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।

English summary

Cheetahs have become extinct in India mainly due to poaching and habitat loss. In 1952, the Government of India officially announced the extinction of the cheetah in the country. The cheetah is an extraordinarily attractive creature on earth. So let's know some interesting facts about cheetahs.....