ଚୀନ-ତାଇୱାନ ବିବାଦର କାରଣ କ’ଣ, ପେଲୋସିଙ୍କ ଗସ୍ତରେ କାହିଁକି ଟେନସନ ଡ୍ରାଗନ ?

ଚୀନ ଏବଂ ତାଇୱାନ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ କ’ଣ ? ତାଇୱାନ ଚୀନ ଠାରୁ କିପରି ଅଲଗା ହେଲା ? ବିଦେଶୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଉପରେ ଚୀନ କାହିଁକି କ୍ରୋଧିତ ହୁଏ ? ତାଇୱାନ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ? ଚାଇନାର ଏକ ଚାଇନା ନୀତି କ’ଣ ? ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର

China-Taiwan Conflict: ଚୀନର ଚେତାବନୀ ସତ୍ତ୍ୱେ ଆମେରିକା ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ନାନସୀ ପେଲୋସି ମଙ୍ଗଳବାର ତାଇୱାନରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି । ପେଲୋସିଙ୍କ ଗସ୍ତ ପରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି । ପେଲୋସିଙ୍କ ଗସ୍ତ ପରେ ଚୀନ ଏହାକୁ ଏକ ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି କହିଛି । ଚୀନ କହିଛି ଯେ, ଏଥିପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ଭୟଙ୍କର ପରିଣାମର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

ବାସ୍ତବରେ ୱାନ ଚାଇନା ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ତାଇୱାନକୁ ନିଜ ଦେଶର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରେ । ଚୀନ ଏବଂ ତାଇୱାନ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ 73 ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲି ଆସୁଛି । ତେବେ ଚୀନ ଏବଂ ତାଇୱାନ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ କ'ଣ ? ତାଇୱାନ ଚୀନ ଠାରୁ କିପରି ଅଲଗା ହେଲା ? ବିଦେଶୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଉପରେ ଚୀନ କାହିଁକି କ୍ରୋଧିତ ହୁଏ ? ତାଇୱାନ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ? ଚାଇନାର ଏକ ଚାଇନା ନୀତି କ'ଣ ? ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର...

ଚୀନ ଏବଂ ତାଇୱାନ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ କ'ଣ ?

ତାଇୱାନ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଚୀନ୍ ଉପକୂଳଠାରୁ ପ୍ରାୟ 100 ମାଇଲ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଦ୍ୱୀପ । ତାଇୱାନ ନିଜକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରେ। ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ସମ୍ବିଧାନ ଅଛି । ତାଇୱାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ଏକ ସରକାର ଅଛି । ଏଥି ସହିତ ଚୀନର କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ସରକାର ତାଇୱାନକୁ ନିଜ ଦେଶର ଅଂଶ ବୋଲି ଦାବି କରିଛନ୍ତି । ଚୀନ ପୁଣି ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ତାଇୱାନ ଏବଂ ଚୀନ୍‌ର ମିଳନକୁ ଦୃଢ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି । ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ତାଇୱାନ ଏକଦା ଚୀନର ଅଂଶ ଥିଲା।

ଚୀନ ଠାରୁ କିପରି ଅଲଗା ହେଲା ତାଇୱାନ ?

1644ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏହି ଘଟଣା । ଏହି ସମୟରେ ଚାଇନା ରାଜବଂଶ ଦ୍ୱାରା ଶାସନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଇୱାନ ସେତେବେଳେ ଚୀନର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା । 1895 ମସିହାରେ ଚୀନ ତାଇୱାନକୁ ଜାପାନକୁ ଦେଇଥିଲା । ଏହି ବିବାଦ ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି । 1949 ମସିହାରେ ଚାଇନାରେ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମାଓ ଜେଡୋଙ୍ଗଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟମାନେ ଚିଆଙ୍ଗ କେ-ଶେକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ କମିଙ୍ଗଟାଙ୍ଗ ପାର୍ଟିକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।

ପରାଜୟ ପରେ କଳିଙ୍ଗଟାଙ୍ଗ ପାର୍ଟି ତାଇୱାନରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ସରକାର ଗଠନ କଲା । ଏହି ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଜାପାନ ପରାସ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଏହା ତାଇୱାନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ କଳିଙ୍ଗଟାଙ୍ଗକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କଲା । ଜିତିବା ପରେ ତାଇୱାନ ଉପରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଅଛି କି ନାହିଁ ଏହାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। କଳିଙ୍ଗଟାଙ୍ଗ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲା ​​ଯେ ସେମାନେ ଚୀନର କିଛି ଅଂଶରେ ହାରିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଚୀନର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଇୱାନ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ରହିଛି।

ଆମେରିକା ସାଂସଦଙ୍କ ଗସ୍ତରେ ଚୀନ କାହିଁକି ବିରକ୍ତ ହେଲା ?

ତାଇୱାନର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏଥିରେ ବ୍ଲାକ୍ ହକ୍ ହେଲିକପ୍ଟର ସମେତ ସାମରିକ ଉପକରଣ ବିକ୍ରି କରେ । 2010 ରେ, ଓବାମା ସରକାର 6.4 ବିଲିୟନ ଡଲାର ଅସ୍ତ୍ର କାରବାରର ଅଂଶ ଭାବରେ ତାଇୱାନକୁ 60 ଟି ବ୍ଲାକ୍ ହକ୍ ବିକ୍ରିକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା । ଏହାର ଜବାବରେ ଚୀନ ଆମେରିକା ସହିତ କିଛି ସାମରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଛି । ଆମେରିକା ସହିତ ତାଇୱାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚୀନ୍ ସହିତ ମୁକାବିଲା 1996 ମସିହାରୁ ଚାଲିଆସୁଛି । ତାଇୱାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚୀନ କୌଣସି ବିଦେଶୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଚାହୁଁନାହିଁ । ଏହାର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି ଯେ କୌଣସି ଦେଶ ଏପରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ଯାହା ତାଇୱାନକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ପରିଚୟ ଦେବ । ଆମେରିକା ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଗସ୍ତରେ ଚୀନ୍ କ୍ରୋଧିତ ହେବାର ଏହି କାରଣ ।

ତାଇୱାନ ଚୀନ ପରି ଦେଶରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ କି ?

ଚୀନ ସାମ୍ନାରେ ତାଇୱାନର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ବହୁତ କମ୍ ଅଟେ । ତେବେ, ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏକ ଦେଶର ସାମରିକ ଶକ୍ତିରୁ ଏହାର ପରିଣାମ ଆକଳନ କରିବା ଭୁଲ ହେବ ।

ତାଇୱାନ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ?

ଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍, ଘଣ୍ଟା ଠାରୁ କାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକାଂଶ ଚିପ୍ସ ତାଇୱାନରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ତାଇୱାନର ୱାନ ମେଜର କମ୍ପାନୀର ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଚିପ୍ସ ଉତ୍ପାଦନ କରେ । ଏହି କାରଣରୁ, ତାଇୱାନର ଅର୍ଥନୀତି ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଯଦି ତାଇୱାନ ଚୀନ୍ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହୁଏ, ତେବେ ଚୀନ୍ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିଳ୍ପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ । ଏହା ପରେ ଚାଇନର ବିସ୍ତାର ଆହୁରି ହେବ ।

ଚୀନର "ୱାନ ଚାଇନା ପଲିସି" କ'ଣ ?

"ୱାନ ଚାଇନା ପଲିସି" ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ତାଇୱାନ ଏକ ଅଲଗା ଦେଶ ନୁହେଁ ବରଂ ଚୀନର ଏକ ଅଂଶ । 1949 ରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପିପୁଲ୍ସ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଚାଇନା (PRC) ତାଇୱାନକୁ ଏହାର ପ୍ରଦେଶ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରେ। ଏହି ନୀତି ଦୁଇଟି ବିଶେଷ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ ଅଞ୍ଚଳ ଯଥା ମେନଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଚାଇନା ଏବଂ ହଂକଂ-ମାକାଓକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।

ତାଇୱାନ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ନିଜକୁ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଚାଇନା (ROC) ବୋଲି କହିଥାଏ । ଚୀନର ୱାନ ଚାଇନା ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଚୀନ୍‌ ସହ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଦେଶମାନଙ୍କୁ ତାଇୱାନ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଇନାରେ 170 ରୁ ଅଧିକ କୂଟନୈ ତିକ ଭାଗିଦାରୀ ଥିବାବେଳେ ତାଇୱାନର କେବଳ 22 ଭାଗୀଦାରୀ ଅଛନ୍ତି। ତାହା ହେଉଛି, ବିଶ୍ୱର ଅଧିକାଂଶ ଦେଶ ଏବଂ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ତାଇୱାନକୁ ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ ଦେଶ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ୱେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି। 22 ଟି ଦେଶ ବ୍ୟତୀତ, ବାକି ଦେଶଗୁଡିକ ତାଇୱାନକୁ ଅଲଗା ମନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଭଳି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଇଭେଣ୍ଟରେ ତାଇୱାନ ଚୀନର ନାମ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହା ଚାଇନାର ତାଇପେଇ ନାମରୁ ଆସିଛି ।

English summary

What is Cause of China-Taiwan Conflict ? Know All About China-Taiwan Tension...