କଣ ଆମେରିକା ନିଜ ପାଦରେ କୁରାଢ଼ି ମାରୁଛି ? ଆଦାନୀ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ଚୀନ୍ ପାଇବ ଲାଭ

ବିଶ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଭୂରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯେକୌଣସି ମହାଶକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ସଂଗଠିତ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ । କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଏହାର ବିପରୀତ ପ୍ରମାଣିତ କରିପାରେ।

ଗୌତମ ଆଦାନୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକାର ନ୍ୟାୟ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଲଗାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକ ଚୀନର ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ରୋଡ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍ (BRI)କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମେଣ୍ଟକୁ ଅସ୍ଥିର କରିବାର ଧମକ ଦେଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ: ଆମେରିକା କ'ଣ ଅଜାଣତରେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଛି?

BRIର ବଢୁଛି ଚୀନର କ୍ଷମତା

ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଚୀନ୍ BRI ଅଧୀନରେ ତାର ବିଶ୍ୱ ପହଞ୍ଚକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିସ୍ତାର କରିଛି । ଏହି ବିଶାଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନେଟୱାର୍କ ପ୍ରାୟ 150ଟି ଦେଶକୁ ସଂଯୋଗ କରେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର 60% ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଏହାକୁ ନୂତନ ସିଲ୍କ ରୋଡ଼ ଭାବରେ କୁହାଯାଉଛି, ଯାହା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଭଳି ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନ୍‌କୁ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଇରାନ ଭଳି ଦେଶ ସହିତ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ଯୋଗୁଁ, ଏହା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସହଯୋଗୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ - ବିଶେଷକରି ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଭୂରାଜନୈତିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପଡୁଛି।

IMECରେ ଭାରତର ସହଭାଗୀତା - BRI ପ୍ରତି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ଏହାର ଜବାବରେ, ଭାରତ, ଆମେରିକା, ୟୁଏଇ, ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶମାନେ 2023 ମସିହାରେ ଭାରତ-ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ-ୟୁରୋପ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର (IMEC) ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକୁ ୟୁରୋପ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ଉଚ୍ଚ-ଦକ୍ଷତା ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ଏଥିରେ ଆବ୍ରାହମ ଚୁକ୍ତିର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହା ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିପାରିବ। IMEC ଚୀନର BRI ର ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିକଳ୍ପ ହେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି, ଯାହା ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନର ସମୟ, ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାରକୁ ହ୍ରାସ କରିପାରିବ।

କ'ଣ ଆଦାନୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିବା ଆମେରିକାର ଏକ ଆତ୍ମଘାତୀ ପଦକ୍ଷେପ?

ଏତେ ବଡ଼ ରଣନୈତିକ ଭୂମିକାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନେ ଏହି ମେଣ୍ଟକୁ ମଜବୁତ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର ନ୍ୟାୟ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗରେ ଆଦାନୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି, ବିଶେଷକରି ୨୦୨୪ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ, IMEC କୁ ଅସ୍ଥିର କରିବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଆଦାନୀ ଗ୍ରୁପ୍ ଇସ୍ରାଏଲର ହାଇଫା ବନ୍ଦର ସମେତ IMEC ଅଧୀନରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦର ସହିତ ଜଡିତ।

କର୍ପୋରେଟ ଅନିୟମିତତା ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ବାହାରେ ଘଟିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇବା ନୀତିଗତ ଭାବରେ ଅବାସ୍ତବ ମନେହୁଏ। ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ମାମଲା ଲମ୍ବା ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଉପରେ ନିବେଶକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଠେଲି ଦେଇପାରେ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ନକାରାତ୍ମକ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ
ଏହି ଆମେରିକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟର କୁପ୍ରଭାବ କେବଳ ଭାରତରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ଏହା ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ଆବ୍ରାହମ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ଷ ବର୍ଷର କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସକୁ ନିରର୍ଥକ କରିପାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହା ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୁଲ ସଙ୍କେତ ଦେବ, ଯାହା ଚୀନର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ ରୋକିବାରେ ଆମେରିକାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗୀ।

ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ରଣନୈତିକ ଭୁଲ

ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ଆତ୍ମ-ପରାଜିତ ଧାରା ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିର ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ରଣନୀତି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ରୁଷ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି ଏବଂ ଚୀନ୍ ତାର ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ନେଟୱାର୍କକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଛି। ବିପରୀତରେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମତଭେଦ ଏବଂ ତରବର ନିଷ୍ପତ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଭାବକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଛି।

ଯଦି ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରକୃତରେ ଚୀନର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ଏହାକୁ ତାର ରଣନୀତିରେ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଦେଖାଇବାକୁ ପଡିବ। IMEC ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥିରତା, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଭୂରାଜନୈତିକ ସନ୍ତୁଳନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବିରଳ ସୁଯୋଗ। ଯଦି ଆମେରିକା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ରାଜନୈତିକ ଲାଭ ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ତେବେ କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଏହାର ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।