Bollywood's Hinduphobia: ସଂଯୋଗ ନା ଷଡଯନ୍ତ୍ର ? କ'ଣ ଲୁଚାଇବାକୁ ଏବଂ କ'ଣ ଦେଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି ବଲିଉଡ୍ ?

Updated: Thursday, September 5, 2024, 8:07 [IST]

Bollywood's Hinduphobia: ବଲିଉଡ, ଦୁନିଆର ସବୁଠୁ ବଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ କାହାଣୀ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଆସୁଛି । ହେଲେ, ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ସିନେମାରେ ହିନ୍ଦୁଫୋବିଆର ଏକ ବିବ୍ରତ ଚିତ୍ର ଦେଖାଦେଇଛି ।nଯେଉଁଥିପାଇଁ ହିନ୍ଦୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ଚିତ୍ରଣ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଚାଲିଛି ।

ଆଜିକାଲି, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ହିନ୍ଦୁ ଚରିତ୍ର, ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ପରମ୍ପରାର ନକାରାତ୍ମକ ଚିତ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଏକ ସଂସ୍କୃତି ପାଲଟିଛି । ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବଲିଉଡରେ ହିନ୍ଦୁ ବିରୋଧୀ ଭାବନାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି।

ଯଦିଓ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଅପମାନଜନକ ଢ଼ଙ୍ଗରେ ଚିତ୍ରିତ କରିବା ବଲିଉଡରେ କିଛି ନୂଆ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଏହାର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ପି.କେ (୨୦୧୪) ଓ ମାଇ ଗଡ (୨୦୧୨) ଆଦି ସିନେମାରେ ହିନ୍ଦୁ ଭାବନା ଉପରେ କୁଠାରଘାତ ହୋଇଛି। ଭଗବାନଙ୍କ ମଜାକ ଉଡ଼ାଯାଇଛି । ହେଲେ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ନେଇ ଏସବୁ ହୋଇନି । ଏହି ସମାଲୋଚନା ଦ୍ଵାରା ପକ୍ଷପାତିତା ଏବଂ ଦ୍ୱିଗୁଣ ମାନଦଣ୍ଡ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି ।

1999 ର ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ଅପହରଣକୁ ନେଇ ସମ୍ପ୍ରତି ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ 'ଆଇସି 814: କାନ୍ଦାହାର ହାଇଜାକ୍' ଏହି ବିବାଦୀୟ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ସଦ୍ୟତମ ଉଦାହରଣ ପାଲଟିଛି । ଏହି ଅପହରଣରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ଚିତ୍ରଣ ପାଇଁ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରକୁ ବହୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହି ସୃଜନଶୀଳ ପସନ୍ଦ ଏହିପରି ଚିତ୍ରଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।

ଆଇସି 814: 'କାନ୍ଦାହାର ହାଇଜାକ୍' ବିବାଦ

ଆଇସି 814 ର ପ୍ରକୃତ ଅପହରଣକାରୀମାନେ ଇସଲାମବାଦୀ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଥିଲେ, ତଥାପି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଏହି ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ନାମ ସହିତ ଚିତ୍ରଣ କରିବାକୁ ବାଛିଥିଲା । ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟକୁ ବିକୃତ କରିବା ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ବଦନାମ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରୟାସ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଇଛି । ସମାଲୋଚକମାନେ ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ ଏହିପରି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଇତିହାସକୁ ଭୁଲ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ କଳଙ୍କିତ କରୁଥିବା କିଛି ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।

ଆଇସି 814 ରେ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ପାଇଁ ହିନ୍ଦୁ ନାମର ବ୍ୟବହାର ଏକ ପୃଥକ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ବଲିଉଡର ଏକ ବୃହତ ପୁରୁଣା ଅଂଶ, ଯେଉଁଠାରେ ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତ ନକାରାତ୍ମକ ସଂଯୋଗ ସହିତ ଜଡିତ । ଅନେକ ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଧାରା କ୍ଷତିକାରକ, କାରଣ ଏହା ସର୍ବସାଧାରଣ ଧାରଣାକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରେ ଏବଂ କ୍ଷତିକାରକ ଷ୍ଟେରିଓଟାଇପ୍ କୁ ଦୃଢ଼ କରେ ।

ତେବେ ନିକଟରେ ନେଟଫ୍ଲିକ୍ସ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ ସମୟରେ ଦେଶର ଭାବନା ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବୋଲି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଛି । କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ କି?

ସିନେମାରେ ହିନ୍ଦୁଫୋବିୟା

ବଲିଉଡ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ଭିଲେନ୍ କିମ୍ବା ଉଗ୍ରବାଦୀ ଭାବରେ କ୍ରମାଗତ ଚିତ୍ରଣର ବ୍ୟାପକ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି । ଏହା ହିନ୍ଦୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଏବଂ ବିରକ୍ତିର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଉଛି । ଅଧିକନ୍ତୁ, ଏହା ଏକ ଦେଶରେ ଏକ ବିଭାଜନକାରୀ ପରିବେଶରେ ସହାୟକ ହୁଏ ଯାହା ନିଜ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ତଥା ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଉପରେ ଗର୍ବ କରେ ।

ପଦ୍ମାବତ୍ (2018) ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ରାଜପୁତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଚିତ୍ରଣ ପାଇଁ ସମାଲୋଚନାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି, କେତେକ ଯୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହିନ୍ଦୁ ହିରୋମାନଙ୍କ ବୀରତ୍ୱ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ହ୍ରାସ କରୁଥିବାବେଳେ ଶତ୍ରୁକୁ ଗୌରବାନ୍ୱିତ କରିଛି । ସେହିଭଳି ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍, ସାକ୍ରେଡ୍ ଗେମ୍ସ (2018), ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରତୀକ ଯଥା ଟ୍ରାଇଡେଣ୍ଟ ଏବଂ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଭଳି ଦୃଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା ଯାହାକୁ ଅନେକ ଆପତ୍ତିଜନକ ଏବଂ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର ମନେ କରିଥିଲେ ।

ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାକୁ ଜାଣିଶୁଣି ଟାର୍ଗେଟ କରିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମର ସମାଲୋଚନାକୁ ଏଡାଇବାବେଳେ ହିନ୍ଦୁଫୋବିଆର ଏକ ପାର୍ଟନ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥାଏ ଯାହାକୁ ସମାଧାନ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଏହା କେବଳ ସୃଜନଶୀଳ ସ୍ୱାଧୀନତାର ବିଷୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦାୟିତ୍ଵ ପୂର୍ଣ୍ଣ କାହାଣୀର ବିଷୟ, ଯାହା ସମସ୍ତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସମ୍ବେଦନଶୀଳତାକୁ ସମ୍ମାନ କରେ ।

ସମ୍ମାନ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷତା ଆବଶ୍ୟକ

ବଲିଉଡରେ ହିନ୍ଦୁ ଚରିତ୍ର ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ଚିତ୍ରଣ ପାଇଁ ଅଧିକ ସନ୍ତୁଳିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି । ଯେକ କୌଣସି ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଅଭ୍ୟାସକୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଜରୁରୀ, ଏହା ସମ୍ମାନ ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ସହିତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ମନୋନୀତ ଟାର୍ଗେଟ୍, ଯେପରି 'ଆଇସି 814: କାନ୍ଦାହାର ହାଇଜାକ୍' ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇଛି, କେବଳ ସାମାଜିକ ବିଭାଜନକୁ ଗଭୀର କରିବା ଏବଂ କ୍ଷତିକାରକ ଷ୍ଟେରିଓଟାଇପ୍ ପ୍ରଚାର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

ବଲିଉଡ ପାଇଁ ଭାରତର ବିବିଧତାକୁ ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପଡିବ ଯେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି । ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଧାରଣା ଉପରେ ଶିଳ୍ପ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ, ଏବଂ ସେହି ଶକ୍ତି ସହିତ ପକ୍ଷପାତିତା ଏବଂ କୁସଂସ୍କାରକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଦାୟିତ୍ଵ ଆସେ ।

ବଲିଉଡରେ ହିନ୍ଦୁଫୋବିୟା ଉପରେ ବିତର୍କ ଜାରି ରହିଥିବାବେଳେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତାମାନେ ସେମାନଙ୍କର କାହାଣୀ କହିବାରେ ଅଧିକ ସଚ୍ଚୋଟ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଜରୁରୀ ଅଟେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତିର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ବଞ୍ଚାଇଥାଏ।

ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକ୍ସ-ପୋଷ୍ଟରେ ବଲିଉଡର ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି ଯାହା ଦଶନ୍ଧି ଧରି ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ବଦନାମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।

#Bollywood has changed identify or deliberately denigrated Hindus for decades. Here are 10 cases! You will find the same hateful bigots if you check their producers, directors, story writers...

1/10 pic.twitter.com/2bdBksQqA7
— Eminent Intellectual (@total_woke_) September 1, 2024