Durga Puja 2024: କାହିଁକି ଓ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଦୁର୍ଗାପୂଜା ?

ସବୁଠି ଚାଲିଛି ମା' ଙ୍କ ପୂଜା । ଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପିଣୀ ମା' ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପୂଜା କରିବା ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ନବରାତ୍ରୀକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାପାଠରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ନବରାତ୍ରୀ ୦୩ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଆଜି ହେଉଛି ତୃତୀୟ ଦିନ। ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଦେବୀ ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି।

ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଇତିହାସ

ଅବିଭକ୍ତ ବଙ୍ଗଳାର ଦୁର୍ଗାପୂଜା ୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ୧୫୭୬ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଯେଉଁଠାରେ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ସେହି ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ବର୍ତ୍ତମାନର ବାଂଲାଦେଶ । ବାଂଲାଦେଶର ତାହିରପୁରରେ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କ ନାଁ କଂସ ନାରାୟଣ । କୁହାଯାଏ ଯେ ସେ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଗାଁରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

କୋଲକାତାରେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା:
ସେହିପରି ଆମେ ଯଦି ଦେଖିବା କୋଲକାତାରେ ୧୬୧୦ରେ ରାୟ ଚୌଧୁରୀ ପରିବାର ପ୍ରଥମେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ କୋଲକାତା ଏକ ସହର ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ଗାଁ ଥିଲା ଯାହାର ନାମ କୋଲିକାତା ଥିଲା । ସେତେବେଳେ କୋଲକାତାର ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା, ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ସ୍ଥାନ ଶୋଭାବଜାର ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ।

ଐତିହାସିକମାନଙ୍କ ମତରେ କୋଲକାତାର ଶୋଭାବଜାର ରାଜବାଡିରେ ଆଶ୍ୱିନ୍ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ନବରାତ୍ରୀରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ପ୍ରଥମେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ବାଙ୍କୁଡା ଜିଲ୍ଲାର ବିଷ୍ଣୁପୁରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜ ପରିବାରରେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେବେଠାରୁ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଆୟୋଜକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।

୨୦୨୨ରେ ୟୁନେସ୍କୋ ଦ୍ୱାରା ବଙ୍ଗଳାର ଦୁର୍ଗା ପୂଜାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ, ରାଜା କଂସ ନାରାୟଣ ତାଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କୁଳ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହ ଏ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।କୁହାଯାଏ ଯେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା ପରେ ପୁରୋହିତମାନେ କହିଲେ ଯେ କଳିଯୁଗରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

କଳିଯୁଗରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ବଦଳରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା କରାଯାଇପାରେ। ତା'ପରେ ପୁରୋହିତମାନେ ଦୁର୍ଗାପୂଜାର ମହିମା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ।ପୁରୋହିତମାନେ କହିଥିଲେ ଯେ କଳିଯୁଗରେ ଶକ୍ତିର ଦେବୀ ମହିଷାସୁର ମର୍ଦ୍ଦିନୀ ମା' ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଭରିଦିଏ। ଏହା ପରେ ରାଜା ଖୁବ ଧୂମଧାମ ସହିତ ମା' ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେବେଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଙ୍ଗଳାରେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରହିଛି।